Kolokacje: słowa, które idą w parze
Norwegowie «biorą» decyzję i «stawiają» pytanie. Właściwe połączenie czasownika z rzeczownikiem sprawia, że brzmisz naturalnie.
Uczymy bokmål, najczęściej używanej odmiany pisanego norweskiego.
W skrócie: Kolokacja to słowa, które naturalnie występują razem. Zły czasownik jest zrozumiały, ale brzmi nienorwesko.
Zasady
- Ta en beslutning: decyzję się «bierze» (nie «robi»). Vi må ta en avgjørelse i dag.
- Stille et spørsmål: pytanie się «stawia»; «spørre et spørsmål» jest błędem. Kan jeg stille deg et spørsmål?
- Føre en samtale: bardziej formalnie niż «ha en samtale» – «prowadzić rozmowę». De førte en lang samtale om fremtiden.
- Legge vekt på: przykładać wagę do czegoś. Skolen legger stor vekt på lesing.
- Rette oppmerksomheten mot: zwrócić uwagę na coś. Nå retter vi oppmerksomheten mot klimaet.
- Sette i gang: rozpocząć, uruchomić. Kommunen satte i gang et nytt prosjekt.
- Komme til enighet: dojść do porozumienia. Partene kom til enighet i natt.
- Gjøre inntrykk: zrobić wrażenie. Hun gjorde et godt inntrykk på intervjuet.
- Ta hensyn til: brać pod uwagę, liczyć się z kimś. Ta hensyn til naboene!
- Spille en rolle: odgrywać rolę, mieć znaczenie. Prisen spiller ingen rolle.
- Ucz się par: zapisuj czasownik razem z rzeczownikiem, a nie samo słowo.
Typowy błąd: kalka z polskiego «podjąć decyzję» → «løfte en beslutning» albo «zadać pytanie» → «gi et spørsmål». Mów «ta en beslutning» i «stille et spørsmål».
Przykłady
- Styret tok en beslutning etter et langt møte.Zarząd podjął decyzję po długim zebraniu.
- Journalisten stilte statsministeren et vanskelig spørsmål.Dziennikarz zadał premierowi trudne pytanie.
- Vi la stor vekt på sikkerheten i planleggingen.W planowaniu przykładaliśmy dużą wagę do bezpieczeństwa.
- Etter ukevis med forhandlinger kom partene til enighet.Po tygodniach negocjacji strony doszły do porozumienia.
- Forskerne har satt i gang en ny undersøkelse.Naukowcy rozpoczęli nowe badanie.
- Du må ta hensyn til at ikke alle har bil.Musisz wziąć pod uwagę, że nie każdy ma samochód.
- Talen hans gjorde sterkt inntrykk på publikum.Jego przemówienie zrobiło na publiczności duże wrażenie.
- Bakgrunnen din spiller ingen rolle her.Twoje pochodzenie nie ma tu znaczenia.