Zdania warunkowe z inwersją
Hadde jeg visst det, ville jeg ha sagt nei – gdybym wiedział, odmówiłbym. Nauczysz się wyrażać warunek bez hvis i mówić o tym, co mogło się wydarzyć.
Uczymy bokmål, najczęściej używanej odmiany pisanego norweskiego.
W skrócie: Zamiast hvis (jeśli) możesz zacząć zdanie od czasownika: Hadde jeg visst det, ville jeg ha sagt nei (Gdybym wiedział, odmówiłbym).
Zasady
- Inwersja bez hvis: Hvis jeg hadde visst det = Hadde jeg visst det. Czasownik idzie na początek, a hvis znika.
- Zdanie główne: Gdy warunek stoi pierwszy, czasownik pojawia się zaraz po przecinku: Hadde jeg visst det, ville jeg ha kommet. W mowie często dodaje się så.
- Nierzeczywista przeszłość: O czymś, co się nie wydarzyło: hadde + imiesłów, ville ha + imiesłów: Hadde bussen kommet i tide, ville jeg ha rukket møtet.
- Forma krótka: W mowie często także w zdaniu głównym jest hadde: Hadde jeg visst det, hadde jeg sagt nei. Obie wersje są poprawne.
- Nierzeczywista teraźniejszość: Var + podmiot o czymś, co nie jest prawdą teraz: Var jeg ti år yngre, ville jeg ha søkt på jobben.
- Skulle det …: O czymś, co może się zdarzyć: Skulle det oppstå problemer, kan du ringe meg (Gdyby pojawiły się problemy, zadzwoń).
- Var det ikke for …: = gdyby nie: Var det ikke for deg, hadde jeg gitt opp. Przeszłość: Hadde det ikke vært for legen, ville han ha dødd.
- Om: Równie częste jak hvis, zwłaszcza w mowie: Om du vil, kan vi ta det i morgen.
- Dersom: Formalne, w umowach i przepisach: Dersom leien ikke betales, kan avtalen sies opp.
- Med mindre: = chyba że: Vi starter klokka ni, med mindre noe annet blir avtalt.
- Uprzejmość: Ville i kunne łagodzą prośby: Kunne du ha sendt meg rapporten? Det ville vært fint.
Typowy błąd: Polskie «by» w części warunkowej skłania do ville: *Hvis jeg ville ha visst → Hvis jeg hadde visst / Hadde jeg visst. Ville stawiamy tylko w zdaniu głównym.
Przykłady
- Hadde jeg visst det, ville jeg ha sagt nei.Gdybym to wiedział, odmówiłbym.
- Skulle det oppstå problemer, kan du ringe meg.Gdyby pojawiły się jakieś problemy, możesz do mnie zadzwonić.
- Var det ikke for støtten fra familien, hadde jeg gitt opp.Gdyby nie wsparcie rodziny, poddałbym się.
- Hadde regjeringen handlet tidligere, kunne krisen ha vært unngått.Gdyby rząd zadziałał wcześniej, można było uniknąć kryzysu.
- Dersom leien ikke betales, kan avtalen sies opp.W razie niezapłacenia czynszu umowa może zostać wypowiedziana.
- Om du vil, kan vi ta det i morgen.Jeśli chcesz, możemy to zrobić jutro.
- Var jeg ti år yngre, ville jeg ha søkt på jobben.Gdybym był dziesięć lat młodszy, złożyłbym podanie o tę pracę.
- Hadde det ikke vært for legen, ville han ha dødd.Gdyby nie lekarz, umarłby.