Styl nominalny i prosty język
Urzędowy norweski pełen jest ciężkich rzeczowników i strony biernej. Nauczysz się rozpoznawać styl nominalny i przerabiać go na jasny, współczesny norweski.
Uczymy bokmål, najczęściej używanej odmiany pisanego norweskiego.
W skrócie: Dobry norweski tekst użytkowy opiera się na czasownikach, nie na ciężkich rzeczownikach: «Vi har foretatt en vurdering av saken» zamienia się w «Vi har vurdert saken».
Zasady
- Styl werbalny: Czynność wyraża czasownik: Kommunen skal bygge en ny skole.
- Styl nominalny: Czynność zamienia się w rzeczownik: Det skal foretas en utbygging av en ny skole i kommunal regi.
- Puste czasowniki: Foreta, gjennomføre, iverksette, finne sted niewiele znaczą: foreta en undersøkelse → undersøke (zbadać).
- Ukryte czasowniki: Wiele słów na -ing, -else, -sjon kryje czasownik: avgjørelse → avgjøre, behandling → behandle, evaluering → evaluere.
- Kansellistil: Dawny, sztywny styl urzędowy: długie zdania, strona bierna i słowa typu herved (niniejszym), undertegnede (niżej podpisany), vedrørende (dotyczy), i henhold til (zgodnie z).
- Klarspråk: Ustawa o języku (2021) wymaga, by urzędy pisały jasno, poprawnie i z myślą o odbiorcy – to norweski «prosty język».
- Przeróbka 1: I henhold til gjeldende regelverk → Etter reglene.
- Przeróbka 2: Vedrørende Deres søknad → Om søknaden din. Urzędy mówią dziś du, a nie dawne grzecznościowe De.
- Przeróbka 3: Det er besluttet at … → Vi har bestemt at …
- Przeróbka 4: Ved manglende betaling vil kravet bli oversendt til inkasso → Hvis du ikke betaler, sender vi kravet til inkasso.
- Kiedy styl nominalny pasuje: W nagłówkach, tabelach i języku fachowym krótkie wyrażenia rzeczownikowe są w porządku: Endring av åpningstider.
- Sprawdzian: Zapytaj: kto co robi? Wykonawca niech będzie podmiotem, a czynność – czasownikiem.
Typowy błąd: Kalkowanie polskiej urzędowej polszczyzny: «dokonać analizy», «przeprowadzić kontrolę». Zamiast foreta en analyse napisz analysere, zamiast gjennomføre en kontroll – kontrollere.
Przykłady
- Vi har vurdert søknaden din.Rozpatrzyliśmy twój wniosek.
- Kommunen har bestemt å legge ned skolen.Gmina postanowiła zamknąć szkołę.
- Vi skal gå gjennom rutinene i neste uke.W przyszłym tygodniu przejrzymy procedury.
- Etter reglene må du betale innen 14 dager.Zgodnie z przepisami musisz zapłacić w ciągu 14 dni.
- Hvis du ikke svarer innen fristen, avslutter vi saken.Jeśli nie odpowiesz w terminie, zamkniemy sprawę.
- Sykehuset må redusere ventetiden.Szpital musi skrócić czas oczekiwania.
- Endring av åpningstider fra 1. marsZmiana godzin otwarcia od 1 marca
- Om søknaden din om barnehageplassDotyczy twojego wniosku o miejsce w przedszkolu