Popularne idiomy
Idiomy ożywiają język. Poznasz tu osiem wyrażeń, których Norwegowie często używają, ich znaczenie i sytuacje, w których pasują.
Uczymy bokmål, najczęściej używanej odmiany pisanego norweskiego.
W skrócie: Idiom to stałe wyrażenie, którego znaczenie jako całości różni się od znaczenia pojedynczych słów.
Zasady
- Ta seg vann over hodet: wziąć na siebie więcej, niż się da udźwignąć – «wziąć sobie za dużo na głowę». Med tre jobber tok hun seg vann over hodet.
- Ikke se skogen for bare trær: skupiać się na szczegółach i nie widzieć całości – «nie widzieć lasu spoza drzew». Han ser ikke skogen for bare trær.
- Slå to fluer i en smekk: osiągnąć dwie rzeczy jednym działaniem – «upiec dwie pieczenie na jednym ogniu» (dosłownie: zabić dwie muchy jednym klapnięciem). Jeg sykler til jobben og slår to fluer i en smekk.
- Det er ingen ku på isen: nie ma żadnego zagrożenia, nie ma się czym martwić (dosłownie: nie ma krowy na lodzie). Vi rekker toget, det er ingen ku på isen.
- Gi noen lang nese: przechytrzyć kogoś lub mu się wymknąć – «wystrychnąć kogoś na dudka». Tyven ga politiet lang nese.
- Ha en finger med i spillet: mieć w czymś udział, często po cichu – «maczać w czymś palce». Jeg tror sjefen hadde en finger med i spillet.
- Kaste perler for svin: dawać coś cennego komuś, kto tego nie doceni – «rzucać perły przed wieprze». Å servere dem god vin er å kaste perler for svin.
- Snakke rett fra levra: mówić szczerze i bez ogródek – «mówić prosto z mostu» (dosłownie: prosto z wątroby). Hun snakker alltid rett fra levra.
- Stała forma: idiomów zwykle się nie zmienia. Mówi się «i en smekk», a nie «med ett slag».
- Styl: większość tych idiomów jest potoczna. W rzeczowym raporcie używaj ich oszczędnie.
Typowy błąd: dosłowne tłumaczenie polskiego idiomu. «Steke to steker på ett bål» nic nie znaczy po norwesku – powiedz «slå to fluer i en smekk».
Przykłady
- Hun tok seg vann over hodet da hun sa ja til begge prosjektene.Wzięła sobie za dużo na głowę, kiedy zgodziła się na oba projekty.
- I all diskusjonen om detaljer ser vi ikke skogen for bare trær.Przez tę całą dyskusję o szczegółach nie widzimy lasu spoza drzew.
- Når jeg handler på vei hjem, slår jeg to fluer i en smekk.Kiedy robię zakupy w drodze do domu, piekę dwie pieczenie na jednym ogniu.
- Slapp av, det er ingen ku på isen – vi har god tid.Spokojnie, nie ma się czym martwić – mamy dużo czasu.
- Laget fra den lille bygda ga favorittene lang nese.Drużyna z małej wioski wystrychnęła faworytów na dudka.
- Det er tydelig at noen hadde en finger med i spillet.Widać wyraźnie, że ktoś maczał w tym palce.
- Å gi ham gode råd er som å kaste perler for svin.Dawanie mu dobrych rad to rzucanie pereł przed wieprze.
- Bestefar snakket rett fra levra i talen sin.Dziadek w swoim przemówieniu mówił prosto z mostu.