Partykuły modalne: jo, vel, nok, da …
Małe słówka jak jo, vel i nok nie zmieniają treści, ale to, jak ją odbierają inni. Dzięki nim mówiony norweski brzmi naturalnie.
Uczymy bokmål, najczęściej używanej odmiany pisanego norweskiego.
W skrócie: Jo, vel, nok i da nie zmieniają treści, tylko ton. Pokazują, co według ciebie rozmówca wie lub myśli.
Zasady
- Jo: Coś, co obaj wiecie albo powinniście wiedzieć – jak «przecież»: Det sa jeg jo! Du har jo bil.
- Vel (przypuszczenie): «chyba», «pewnie»: Du er vel sliten nå? Han kommer vel snart.
- Vel (zastrzeżenie): Lekki sprzeciw lub wątpliwość: Det er vel ikke så farlig? (Chyba nie jest aż tak źle?)
- Nok: Prawdopodobieństwo, «pewnie»: Det ordner seg nok. Także ustępstwo: Det er nok riktig, men vi har ikke råd.
- Da: Łagodzi lub wzmacnia, głównie w mowie: Kom igjen, da! (No chodź już!) Det er da ikke så vanskelig. Ha det bra, da!
- Nå: Zniecierpliwienie lub zastrzeżenie: Nå må du gi deg! (Daj już spokój!) Det var nå ikke så ille.
- Visst: «podobno», «słyszałem, że»: Han har visst flyttet til Bergen.
- Altså: Podsumowanie lub wzmocnienie – «czyli», «naprawdę»: Møtet er altså avlyst. Det var altså helt utrolig!
- Liksom: Potoczny wypełniacz, «jakby», albo ironia: Han skulle liksom være ekspert. Unikaj w tekstach formalnych.
- Egentlig: Łagodzi pytanie lub pokazuje kontrast – «właściwie»: Hva mener du egentlig? Jeg skulle egentlig trene i dag.
- Miejsce w zdaniu: Partykuły stoją zwykle zaraz po czasowniku, przed ikke: Han er jo ikke her.
- Styl: Używaj ich w rozmowie i mailach do kolegów, ale oszczędnie w tekstach formalnych.
Typowy błąd: Rozumienie visst jako «na pewno». Han kommer visst = podobno przyjdzie, a nie «przyjdzie na pewno».
Przykłady
- Det sa jeg jo!Przecież mówiłem!
- Du er vel ikke syk?Chyba nie jesteś chory?
- Det ordner seg nok.Pewnie jakoś się ułoży.
- Han har visst sagt opp jobben.Podobno rzucił pracę.
- Møtet er altså avlyst.Czyli spotkanie jest odwołane.
- Kom igjen, da!No chodź już!
- Hva mener du egentlig?Co właściwie masz na myśli?
- Hun skulle liksom være ekspert.Niby miała być ekspertką.