Tekst dyskusyjny (rozprawka)
Tekst dyskusyjny pokazuje sprawę z kilku stron, zanim dojdziesz do wniosku. Kluczem jest jasna struktura i wyważone sformułowania.
Uczymy bokmål, najczęściej używanej odmiany pisanego norweskiego.
W skrócie: wstęp – rozwinięcie z argumentami za i przeciw – zakończenie z uzasadnionym wnioskiem.
Zasady
- Wstęp: Przedstaw temat i problem: I denne teksten skal jeg drøfte om skolen bør forby mobiltelefoner.
- Rozwinięcie: Jeden argument na akapit, z uzasadnieniem i przykładem: Et viktig argument for et forbud er at elevene konsentrerer seg bedre.
- Obie strony: På den ene siden … på den andre siden … (z jednej strony … z drugiej strony …): På den ene siden gir mobilen tilgang til informasjon, på den andre siden forstyrrer den.
- Kontrargumenty: Potraktuj je poważnie i odpowiedz na nie: Riktignok kan mobilen være nyttig, men den brukes sjelden til skolearbeid.
- Ostrożne tezy: Det kan hevdes at … (można twierdzić, że), Mye tyder på at … (wiele wskazuje na to, że), Det er grunn til å tro at …
- Kontrast: likevel (mimo to), derimot (natomiast), imidlertid (jednak): Forbudet er populært. Likevel er det vanskelig å håndheve.
- Wniosek: således (tym samym), dermed (zatem), alt i alt (podsumowując): Alt i alt mener jeg at fordelene veier tyngst.
- Zakończenie: Nie dodawaj nowych argumentów. Podsumuj i odpowiedz na postawione pytanie.
- Szyk: Po likevel, dermed i således czasownik stoi przed podmiotem: Således kan vi konkludere med at …
- Własny głos: Wyraźnie oddzielaj cudze poglądy od swoich: Noen mener at … Jeg mener derimot at …
Typowy błąd: Polski swobodny szyk po przysłówku: *Likevel det er vanskelig. Po norwesku czasownik musi stać na drugim miejscu: Likevel er det vanskelig.
Przykłady
- I denne teksten skal jeg drøfte om skolen bør forby mobiltelefoner.W tym tekście omówię, czy szkoła powinna zakazać telefonów komórkowych.
- På den ene siden gir mobilen elevene tilgang til informasjon.Z jednej strony telefon daje uczniom dostęp do informacji.
- På den andre siden kan den forstyrre undervisningen.Z drugiej strony może przeszkadzać w lekcjach.
- Det kan hevdes at et forbud begrenser elevenes frihet.Można twierdzić, że zakaz ogranicza wolność uczniów.
- Riktignok er mobilen nyttig, men den brukes sjelden til skolearbeid.Co prawda telefon jest przydatny, ale rzadko używa się go do nauki.
- Forbudet er populært blant lærerne. Likevel er det vanskelig å håndheve.Zakaz jest popularny wśród nauczycieli. Mimo to trudno go egzekwować.
- Undersøkelsen viser at konsentrasjonen øker. Således er det gode grunner til å innføre et forbud.Badanie pokazuje, że koncentracja rośnie. Tym samym są dobre powody, by wprowadzić zakaz.
- Alt i alt mener jeg at fordelene veier tyngst.Podsumowując, uważam, że zalety przeważają.