Stałe przyimki dla zaawansowanych
Ansvar for, mangel på, tvil om: wiele słów wymaga konkretnego przyimka. Poznasz tu najważniejsze z nich na poziomie C1.
Uczymy bokmål, najczęściej używanej odmiany pisanego norweskiego.
W skrócie: Wiele rzeczowników, przymiotników i czasowników ma stały przyimek. Rzadko da się go zgadnąć – ucz się go razem ze słowem.
Zasady
- Ansvar for: odpowiedzialność za. Hun har ansvar for budsjettet.
- Behov for: potrzeba czegoś. Det er stort behov for sykepleiere.
- Interesse for: zainteresowanie czymś. Han viser stor interesse for politikk.
- Mangel på: brak czegoś, niedobór. Det er mangel på boliger i byen.
- Tvil om: wątpliwość co do. Det er ingen tvil om at hun har rett.
- I forbindelse med: w związku z. I forbindelse med flyttingen tok jeg fri.
- Med hensyn til: jeśli chodzi o, pod względem; formalnie. Med hensyn til økonomien er vi optimistiske.
- På grunn av i takket være: oba podają przyczynę, ale takket være («dzięki») stosuje się tylko przy pozytywnym skutku. Toget var forsinket på grunn av snøen. Takket være hjelpen din ble vi ferdige.
- Przymiotniki: stolt av (dumny z), redd for (bojący się), fornøyd med (zadowolony z), avhengig av (zależny od). Vi er avhengige av støtte.
- Czasowniki: tenke på (myśleć o), lure på (zastanawiać się nad), vente på (czekać na), bestå av (składać się z). Teamet består av fem personer.
- Interessert i, ale interesse for: przymiotnik i rzeczownik mają różne przyimki. Hun er interessert i kunst.
Typowy błąd: po polsku «brak» łączy się z dopełniaczem bez przyimka, a «myśleć o» kusi, by powiedzieć «tenke om». Mów «mangel på» i «tenke på».
Przykłady
- Lederen har det overordnede ansvaret for sikkerheten.Kierownik ponosi ogólną odpowiedzialność za bezpieczeństwo.
- Mangel på søvn går ut over konsentrasjonen.Brak snu odbija się na koncentracji.
- Det er liten tvil om at klimaet er i endring.Nie ma większych wątpliwości, że klimat się zmienia.
- I forbindelse med jubileet arrangeres det en konsert.W związku z jubileuszem odbędzie się koncert.
- Med hensyn til ferien må vi vente og se.Jeśli chodzi o urlop, musimy poczekać i zobaczyć.
- Takket være naboen fant vi katten igjen.Dzięki sąsiadowi znaleźliśmy kota.
- Flyet ble innstilt på grunn av tåke.Lot odwołano z powodu mgły.
- Hun er stolt av datteren sin og fornøyd med resultatet.Jest dumna z córki i zadowolona z wyniku.