Norweskie czasowniki modalne w tabeli (kan, vil, skal, må, bør)
Czasowniki modalne nie mają -r w czasie teraźniejszym, a czasownik po nich stoi w bezokoliczniku bez å. Oto formy i najczęstsze użycia.
| Bezokolicznik | Czas teraźniejszy | Czas przeszły | Perfekt |
|---|---|---|---|
| å kunne móc, umieć Det er nyttig å kunne norsk på jobben.Znajomość norweskiego przydaje się w pracy. | kan Kan du hente barna i barnehagen i dag?Możesz dziś odebrać dzieci z przedszkola? | kunne Jeg kunne ikke komme på jobb i går.Wczoraj nie mogłem przyjść do pracy. | har kunnet Jeg har kunnet jobbe hjemmefra i hele høst.Całą jesień mogłem pracować z domu. |
| å ville chcieć Det er ikke nok å ville lære norsk.Samo chcenie nauczyć się norweskiego nie wystarczy. | vil Jeg vil kjøpe en ny sykkel i vår.Tej wiosny chcę kupić nowy rower. | ville Barna ville ikke legge seg i går kveld.Wczoraj wieczorem dzieci nie chciały iść spać. | har villet Jeg har villet besøke Lofoten siden jeg var liten.Od dziecka chcę odwiedzić Lofoty. |
| å skulle mieć (coś zrobić), zamierzać Det er spennende å skulle begynne i ny jobb.To ekscytujące, że zaczynam nową pracę. | skal Vi skal handle på Rema etter jobben.Po pracy idziemy na zakupy do sklepu Rema. | skulle Vi skulle grille i går, men det regnet.Wczoraj mieliśmy grillować, ale padało. | har skullet Jeg har skullet ringe deg hele dagen.Cały dzień zbierałem się, żeby do ciebie zadzwonić. |
| å måtte musieć Det er kjedelig å måtte vente på bussen.To nudne, kiedy trzeba czekać na autobus. | må Jeg må gå til tannlegen i morgen.Jutro muszę iść do dentysty. | måtte Jeg måtte jobbe overtid forrige uke.W zeszłym tygodniu musiałem pracować po godzinach. | har måttet Vi har måttet vente på svar i tre uker.Na odpowiedź musimy czekać już trzy tygodnie. |
| å burde powinien Det er stressende å burde trene hver dag.To stresujące, kiedy czujesz, że powinieneś ćwiczyć codziennie. | bør Du bør ta på deg lue i dag.Powinieneś dziś założyć czapkę. | burde Jeg burde ha tatt med paraply i går.Wczoraj powinienem był wziąć parasol. | har burdet Vi har burdet fikse taket i flere år.Od kilku lat powinniśmy naprawić dach. |
| å få móc (mieć pozwolenie) Det er deilig å få sove lenge på søndag.Cudownie jest móc pospać dłużej w niedzielę. | får Får jeg låne telefonen din?Mogę pożyczyć twój telefon? | fikk Jeg fikk gå tidlig fra jobben i går.Wczoraj mogłem wcześniej wyjść z pracy. | har fått Barna har fått lov til å være oppe lenger.Dzieciom pozwolono dłużej nie kłaść się spać. |
| Czasownik | Przykład |
|---|---|
| kanUmiem trochę mówić po norwesku. | Jeg kan snakke litt norsk. |
| vilOna chce zostać pielęgniarką. | Hun vil bli sykepleier. |
| skalW lipcu jedziemy na Lofoty. | Vi skal reise til Lofoten i juli. |
| måMusisz zabrać dokument tożsamości. | Du må ta med legitimasjon. |
| børPowinieneś zadzwonić do lekarza. | Du bør ringe legen. |
| fårNie wolno ci tu parkować. | Du får ikke parkere her. |
| kunneMógłbyś mi pomóc? | Kunne du hjelpe meg? |
| villeChciałbym kawę. | Jeg ville gjerne ha en kaffe. |
| skullePoproszę bilet do Bergen. | Jeg skulle ha en billett til Bergen. |
| måtteMusieliśmy czekać dwie godziny. | Vi måtte vente i to timer. |
| må ikkeNie wolno ci tu palić. | Du må ikke røyke her. |
| trenger ikke åNie musisz przychodzić. | Du trenger ikke å komme. |
Wskazówki:
- Bez å po czasowniku modalnym: Jeg kan svømme, nie «Jeg kan å svømme».
- Typowy błąd: «Du må ikke komme» w znaczeniu «nie musisz przychodzić». Må ikke znaczy «nie wolno». Powiedz: Du trenger ikke å komme.
- Kan to i «mogę», i «umiem»: Jeg kan norsk = Znam norweski.
- Plany wyrażasz przez skal: Jeg skal jobbe i morgen (jutro pracuję).
NorskGrammatikk.com