Taip pat ir irgi ne: jeg også, ikke jeg heller
Også vartojamas teigiamuose sakiniuose, heller ikke neigiamuose. Vienas žodis heller reiškia ką kita, būtent «verčiau, mieliau»: Jeg vil heller ha te. Čia išmoksi skirtumą ir šių žodžių vietą sakinyje.
Mokome bokmål, dažniausiai Norvegijoje vartojamos rašytinės kalbos formos.
Trumpai: også teigiamuose sakiniuose, heller ikke neigiamuose. «Jeg liker fisk.» «Jeg også.» (Aš irgi.) «Jeg liker ikke fisk.» «Ikke jeg heller.» (Aš irgi ne.)
Apie ką tai?
Kai su kuo nors sutinki, dažnai tiesiog pridedi «aš irgi» arba «aš irgi ne». Tai vienas mažiausių ir naudingiausių dalykų pokalbyje: parodo, kad klausaisi ir jauti tą patį.
Norvegiškai teigiamuose sakiniuose vartojamas også: «Jeg liker fisk. Jeg også» (mėgstu žuvį. Aš irgi). Neigiamuose heller ikke: «Jeg liker ikke fisk. Ikke jeg heller» (nemėgstu žuvies. Aš irgi ne). Pagrindiniame sakinyje abu stovi po veiksmažodžio: «Hun jobber også i helgene» (ji dirba ir savaitgaliais). O vienas heller reiškia «verčiau»: «Jeg vil heller ha te» (verčiau gersiu arbatą).
Lietuviškai «irgi» tinka visur: «aš irgi» ir «aš irgi ne». Todėl lietuviai sako «Jeg også ikke», o tai klaida. Po neiginio visada eina heller: «Ikke jeg heller». Antras dalykas yra žodžių tvarka: lietuviškas «irgi» stovi kur nori, o norvegų også eina po veiksmažodžio: «Jeg snakker også tysk», ne «Jeg også snakker». Prireiks per kiekvieną pietų pertrauką: «Jeg er trøtt. Jeg også!», «Jeg har ikke tid i dag. Ikke jeg heller», «Skal vi heller ta toget?» (gal verčiau važiuojam traukiniu?).
Taisyklės
- Teigiami sakiniai: også: Jeg snakker også engelsk (aš kalbu ir angliškai). Kari kommer også i kveld.
- Neigiami sakiniai: heller ikke, niekada ne «også ikke»: Jeg har ikke bil, og Ola har heller ikke bil (Ola irgi neturi automobilio).
- Trumpi atsakymai: «Jeg er trøtt.» «Jeg også.» Bet: «Jeg er ikke trøtt.» «Ikke jeg heller.» Išgirsi ir «Jeg heller ikke».
- Pagrindinis sakinys: også ir heller ikke eina po veiksmažodžio: Hun jobber også i helgene. Vi har heller ikke tid (mes irgi neturime laiko).
- Du veiksmažodžiai: po pirmojo: Jeg har også vært i Tromsø (aš irgi buvau Tromsø mieste). Han kan heller ikke svømme.
- Inversija: pirma veiksmažodis, tada veiksnys, tada også arba heller ikke: I morgen jobber jeg også. Derfor kan vi heller ikke komme.
- Šalutinis sakinys: prieš veiksmažodį: ... fordi jeg også jobber der (nes aš irgi ten dirbu). ... at han heller ikke vet det.
- Kiti neiginiai: heller tinka ir su aldri bei ingen: Jeg har aldri vært i Alta, og Lise har heller aldri vært der (Lise irgi niekada ten nebuvo).
- Šnekamojoje kalboje: heller gali būti gale: Jeg liker ikke fisk heller. Jeg har ikke tid heller.
- Vienas heller: reiškia «verčiau» arba «vietoj to»: Jeg vil heller ta toget (verčiau važiuosiu traukiniu). Skal vi heller møtes i morgen?
- Gjerne, heller, helst: mielai, mieliau, mieliausiai: Jeg drikker gjerne kaffe, men jeg vil heller ha te, og helst grønn te.
Dažna klaida: lietuviškai «irgi» tinka ir neigiamuose sakiniuose (aš irgi ne), todėl norisi sakyti «Jeg også ikke». Neigiamame sakinyje visada heller: Ikke jeg heller. Jeg har heller ikke tid.
Pavyzdžiai
- Jeg er fra Polen, og kona mi er også fra Polen.Aš esu iš Lenkijos, ir mano žmona taip pat iš Lenkijos.
- «Jeg har ikke sett den filmen.» «Ikke jeg heller.»«Aš nemačiau to filmo.» «Aš irgi ne.»
- Vi har heller ikke tid i helgen, dessverre.Deja, savaitgalį mes irgi neturime laiko.
- Hun snakker norsk, og hun forstår også litt svensk.Ji kalba norvegiškai ir taip pat šiek tiek supranta švediškai.
- Han kan heller ikke komme på foreldremøtet i barnehagen.Jis irgi negali ateiti į tėvų susirinkimą darželyje.
- Jeg vil heller gå tur enn å sitte inne hele dagen.Verčiau eisiu pasivaikščioti, nei sėdėsiu visą dieną viduje.
- Bussen er full. Skal vi heller ta toget til Bergen?Autobusas pilnas. Gal verčiau važiuokime traukiniu į Bergeną?
- Hun sa at hun heller ikke hadde fått lønn ennå.Ji sakė, kad ir ji dar nebuvo gavusi algos.