Hunden til naboen, laget av tre, skrevet av Ibsen i en kopp kaffe. Jak norweski wyraża przynależność, część i materiał, z przykładami i quizem.
Niektóre przyimki pokazują, jak dwie rzeczy są ze sobą powiązane. Kto jest właścicielem, z czego coś jest zrobione, kto to zrobił i o jaką część całości chodzi? Polski robi to głównie dopełniaczem, a norweski dzieli tę pracę między kilka słów.
av mówi, z czego coś jest zrobione («laget av tre»), kto coś zrobił w stronie biernej («skrevet av Ibsen») i o jaką część grupy chodzi («en av vennene mine»). til pokazuje w mowie właściciela i przynależność («hunden til naboen», «moren til Per»). for służy do odpowiedzialności («sjefen for avdelingen»), a på do części i cech («taket på huset»). Ilości nie mają żadnego przyimka («en kopp kaffe»).
Polski dopełniacz kusi, żeby wszędzie wstawiać av. Ale «filiżanka kawy» to «en kopp kaffe», bez niczego w środku, «dach domu» to «taket på huset», a «klucz do samochodu» to «nøkkelen til bilen». av pasuje do materiału («z drewna», «laget av tre»), do sprawcy w stronie biernej («napisane przez Ibsena», «skrevet av Ibsen») i do części grupy («jeden z moich przyjaciół», «en av vennene mine»). «Pies sąsiada» to w mowie «hunden til naboen», a w piśmie «naboens hund».
Przyda ci się to, gdy przedstawiasz rodzinę («Dette er moren til Ola»), czytasz metkę na swetrze («laget av ull»), zamawiasz w stołówce («en kopp te og en bit kake») albo mówisz, kto jest szefem twojego działu.
av + materiał mówi, z czego coś jest zrobione (laget av tre, et skjerf av ull, en ring av gull). Często można też stworzyć jedno słowo złożone (et trebord, et ullskjerf).
av pokazuje część całości (en av vennene mine, mange av kollegaene, resten av dagen, slutten av filmen). Po av rzeczownik stoi często w formie określonej.
Ilość albo naczynie + zawartość stoją obok siebie bez przyimka (en kopp kaffe, en liter melk, et glass vann, en bit kake). av używasz tylko wtedy, gdy chodzi o część czegoś konkretnego (en kopp av kaffen du kokte, filiżanka tej kawy, którą zrobiłeś).
W stronie biernej av mówi, kto wykonał czynność (skrevet av Ibsen, malt av Munch, Huset ble solgt av megleren). Używa się go też przy zdjęciach, które kogoś przedstawiają (et bilde av barna, zdjęcie dzieci).
W mowie til pokazuje, do kogo coś należy albo kto jest z kim spokrewniony (hunden til naboen, moren til Per, jakka til Emma). Rzecz stoi pierwsza, w formie określonej.
s-dopełniacz pisze się bez apostrofu, a rzecz po nim stoi w formie nieokreślonej (Pers bil, kommunens nettside). W mowie większość mówi bilen til Per, a wielu także Per sin bil. W piśmie najbezpieczniej jest Pers bil.
for pokazuje, kto za coś albo za kogoś odpowiada (sjefen for avdelingen, lærer for klassen, ansvarlig for kassa). O członkach i przewodniczących grupy mówi się często z i (lederen i klubben, ordføreren i Tromsø).
på stosuje się do części, nazw i cech czegoś (taket på huset, navnet på gata, prisen på strøm, hjulet på sykkelen). av brzmiałoby tu źle.
fra pokazuje, skąd coś albo ktoś pochodzi (et brev fra NAV, en venn fra Polen, ost fra Frankrike). Twórcę dzieła albo tekstu podaje się z av (et maleri av Munch).
med po rzeczowniku mówi, co coś ma albo zawiera (et hus med hage, kaffe med melk, en mann med briller). Przeciwieństwo to uten (en leilighet uten balkong).
«✗ en kopp av kaffe» powstaje z dopełniacza «filiżanka kawy». Ilość stoi bez przyimka, «✓ en kopp kaffe».
«✗ taket av huset» to kalka z «dach domu». Części mają på, «✓ taket på huset».
«✗ hunden av naboen» to dosłowne «pies sąsiada». W mowie mówimy «✓ hunden til naboen», w piśmie «✓ naboens hund».
«✗ Boka er skrevet gjennom Ibsen» to kalka z «przez Ibsena». Sprawca ma av, «✓ Boka er skrevet av Ibsen».
Wybierz właściwy przyimek. Od razu zobaczysz odpowiedź z nagraniem i wyjaśnieniem.
Bordet er laget ___ eik.
Bordet er laget av eik.
Stół jest zrobiony z dębu.
💡 av + materiał mówi, z czego coś zrobiono.
Mange ___ naboene våre har hund.
Mange av naboene våre har hund.
Wielu naszych sąsiadów ma psa.
💡 av pokazuje część grupy, jak mange av, en av, noen av.
Romanen ble skrevet ___ en ung lege fra Bergen.
Romanen ble skrevet av en ung lege fra Bergen.
Powieść napisał młody lekarz z Bergen.
💡 W stronie biernej av mówi, kto wykonał czynność.
Sykkelen ___ Emma står i garasjen.
Sykkelen til Emma står i garasjen.
Rower Emmy stoi w garażu.
💡 W mowie til pokazuje, do kogo coś należy, a rzecz stoi pierwsza w formie określonej.
Prisen ___ bensin har gått opp igjen.
Prisen på bensin har gått opp igjen.
Cena benzyny znowu wzrosła.
💡 Cena, nazwa i części czegoś mają på, jak prisen på i taket på.
Hun har vært sjef ___ butikken i fem år.
Hun har vært sjef for butikken i fem år.
Od pięciu lat jest kierowniczką sklepu.
💡 sjef for pokazuje, kto czymś kieruje.
Den nye kollegaen min er ___ Romania.
Den nye kollegaen min er fra Romania.
Mój nowy kolega z pracy jest z Rumunii.
💡 fra pokazuje, skąd ktoś pochodzi.
Vi bor i en leilighet ___ balkong mot sjøen.
Vi bor i en leilighet med balkong mot sjøen.
Mieszkamy w mieszkaniu z balkonem od strony morza.
💡 med po rzeczowniku mówi, co coś ma.
Har du sett nøkkelen ___ sykkelen min?
Har du sett nøkkelen til sykkelen min?
Widziałeś klucz do mojego roweru?
💡 til pokazuje, do czego coś należy albo pasuje, jak nøkkelen til i døra til.
Jeg tok bare et stykke ___ kaka.
Jeg tok bare et stykke av kaka.
Wziąłem tylko kawałek tego ciasta.
💡 Przy konkretnej całości (kaka, to ciasto) używamy av. O cieście w ogóle mówimy po prostu et stykke kake.
Czasowniki z przyimkami → · Przymiotniki z przyimkami → · Czasowniki z partykułą →
PL
Norsk
English
Lietuvių
Latviešu
Українська
Deutsch
Română
Español