Przymiotniki z przyimkami

Glad i, redd for, interessert i, flink til. Przymiotniki, które zawsze łączą się z tym samym przyimkiem, z przykładami i nagraniami.

Ćwicz ↓

glad i	kochać, bardzo lubić (kogoś, coś) Jeg er veldig glad i barna mine.Bardzo kocham moje dzieci. 💡 «Glad i» wyraża miłość i silne przywiązanie do ludzi, zwierząt, jedzenia czy miejsc, np. «Jeg er glad i deg» (kocham cię). «Glad for» znaczy wdzięczny albo zadowolony z czegoś, co się stało, np. «Jeg er glad for gaven» (cieszę się z prezentu).	A1
redd for	bać się (kogoś, czegoś) Sønnen min er redd for store hunder.Mój syn boi się dużych psów. 💡 «Redd for» może też znaczyć zmartwiony, np. «Jeg er redd for at bussen er sen» (obawiam się, że autobus się spóźni). Po polsku boimy się czegoś bez przyimka, dlatego łatwo zapomnieć o «for». Nie mów «redd av».	A1
gift med	żonaty z, zamężna z (kimś), mąż lub żona (kogoś) Hun er gift med en mann fra Tromsø.Jest żoną mężczyzny z Tromsø. 💡 Po norwesku zawsze «gift med», bez względu na płeć. Nie ma osobnych słów jak polskie «żonaty» i «zamężna», jest jedno «gift».	A1
ferdig med	skończyć (coś), gotowy z (czymś) Er du ferdig med leksene dine?Skończyłeś już lekcje? 💡 «Ferdig med» może też znaczyć, że masz kogoś lub czegoś dość i kończysz sprawę, np. «Jeg er ferdig med ham» (skończyłam z nim). Bez dopełnienia mówimy samo «ferdig», np. «Middagen er ferdig» (obiad gotowy).	A1
flink til	dobry w (robieniu czegoś), zdolny do Hun er flink til å lage mat.Ona dobrze gotuje. 💡 Przed czynnością z «å» używaj «flink til», np. «flink til å synge» (dobrze śpiewa). Przed przedmiotem szkolnym mówi się często «flink i», np. «flink i matte» (dobry z matmy). Błąd «flink for å» bierze się z konstrukcji celu «for å».	A1
sint på	zły na (kogoś) Mamma er sint på meg fordi jeg kom sent.Mama jest na mnie zła, bo przyszedłem późno. 💡 Na osobę jesteśmy «sint på», tak jak po polsku «zły na». Z powodem używa się też «sint for», np. «Hun er sint for at ingen ringte» (jest zła, że nikt nie zadzwonił).	A1
velkommen til	mile widziany (u kogoś, na czymś), witamy w Dere er hjertelig velkommen til oss på lørdag.Serdecznie zapraszamy was do nas w sobotę. 💡 Po «velkommen» prawie zawsze stoi «til», i przy miejscach, i przy wydarzeniach, np. «Velkommen til Norge», «Velkommen til festen». Nie mów «velkommen i Norge». «Velkommen hjem» (witaj w domu) nie ma przyimka.	A1
snill mot	dobry dla, miły dla (kogoś) Du må være snill mot katten.Musisz być dobry dla kota. 💡 Mówi się też «snill med», zwłaszcza do dzieci, np. «Vær snill med lillebroren din» (bądź dobry dla młodszego brata). Przeciwieństwo to «slem mot» (niedobry dla). Nie używaj «til».	A1
glad for	zadowolony z, wdzięczny za Takk, jeg er så glad for hjelpen!Dzięki, bardzo się cieszę z twojej pomocy! 💡 «Glad for» dotyczy czegoś, co dostałeś, albo czegoś, co się wydarzyło. «Jeg er glad i hjelpen» brzmi tak, jakbyś kochał samą pomoc. To częsty i trochę zabawny błąd.	A2
lei av	mieć dość (czegoś), znudzony (czymś) Jeg er så lei av regnet i Bergen.Mam już dość deszczu w Bergen. 💡 Uważaj na trzy podobne wyrażenia. «Lei av» to mieć czegoś dość, «lei for» to żałować czegoś («Jeg er lei for det», przykro mi z tego powodu), a «lei seg» to być smutnym («Hun er lei seg», jest jej smutno).	A2
viktig for	ważny dla Søvn er veldig viktig for små barn.Sen jest bardzo ważny dla małych dzieci.	A2
tom for	nie mieć już (czegoś), skończył się (komuś) Vi er tomme for melk, kan du kjøpe mer?Skończyło nam się mleko, możesz kupić więcej? 💡 Mówi się też «gå tom for» (skończyć się), np. «Bilen gikk tom for bensin» (w samochodzie skończyła się benzyna). Przymiotnik zgadza się z podmiotem, «jeg er tom», ale «vi er tomme».	A2
interessert i	zainteresowany (czymś), interesować się (czymś) Er du interessert i fotball?Interesujesz się piłką nożną? 💡 Przymiotnik łączy się z «i», a czasownik z «for». Mówimy «Jeg er interessert i fotball», ale «Jeg interesserer meg for fotball». Wiele osób to myli.	A2
fornøyd med	zadowolony z Sjefen er fornøyd med jobben din.Szef jest zadowolony z twojej pracy. 💡 Przeciwieństwo to «misfornøyd med» (niezadowolony z), np. «Mange er misfornøyde med bussrutene». Po polsku mówimy «zadowolony z», więc łatwo powiedzieć «fornøyd fra». W tym znaczeniu poprawne jest tylko «med».	A2
opptatt med	zajęty (czymś) Jeg er opptatt med middagen akkurat nå.Jestem teraz zajęty obiadem. 💡 «Opptatt med» znaczy, że coś robisz i nie masz czasu. «Opptatt av» znaczy, że coś jest dla ciebie ważne i dużo o tym myślisz, np. «Hun er opptatt av miljøet» (zależy jej na środowisku).	A2
enig med	zgadzać się z (kimś) Jeg er helt enig med deg.Całkowicie się z tobą zgadzam. 💡 «Enig med» używamy z osobami, a «enig i» z opiniami, propozycjami i sprawami, np. «Jeg er enig med deg i det» (zgadzam się z tobą w tej sprawie). Gdy kilka osób dochodzi do porozumienia, mówimy «enige om», np. «Vi ble enige om prisen» (umówiliśmy się co do ceny).	A2
enig i	zgadzać się z (czymś) Er du enig i det jeg sa?Zgadzasz się z tym, co powiedziałem?	A2
god i	dobry z, dobry w (czymś) Hun er god i matte og naturfag.Jest dobra z matematyki i przyrody. 💡 Przed przedmiotem mówimy «god i». Przed czynnością używamy «god til å», np. «Han er god til å danse» (dobrze tańczy). Tak samo działa «flink i / flink til å» i przeciwieństwo «dårlig i / dårlig til å».	A2
dårlig til	słaby w (robieniu czegoś), nie umieć dobrze Jeg er dårlig til å huske navn.Słabo zapamiętuję imiona.	A2
vant til	przyzwyczajony do Jeg er ikke vant til så mye snø.Nie jestem przyzwyczajony do tak dużej ilości śniegu. 💡 Po «vant til» stoi rzeczownik albo «å» z czasownikiem, np. «Hun er vant til å jobbe natt» (jest przyzwyczajona do pracy w nocy). Na proces przyzwyczajania się mówimy «bli vant til», np. «Du blir fort vant til mørketida» (szybko przyzwyczaisz się do okresu ciemności).	A2
sikker på	pewny (czegoś), pewien Er du sikker på at døra er låst?Jesteś pewien, że drzwi są zamknięte? 💡 Po «sikker på» często stoi zdanie z «at», jak tutaj. Przeciwieństwo to «usikker på», np. «Jeg er usikker på svaret» (nie jestem pewien odpowiedzi). Nie mów «sikker om».	A2
stolt av	dumny z Vi er så stolte av deg!Jesteśmy z ciebie tacy dumni! 💡 Można też usłyszeć «stolt over», np. «Han var stolt over datteren», ale najczęściej mówi się «stolt av». Polskie «dumny z» podpowiada «fra», a to błąd.	A2
forelsket i	zakochany w Han er forelsket i en jente fra klassen.Jest zakochany w dziewczynie z klasy. 💡 Czasownik to «forelske seg i» (zakochać się w), np. «Hun forelsket seg i en nordmann». Tu norweski działa jak polski, «w» to «i».	A2
klar for	gotowy na, gotowy do Er alle klare for turen i morgen?Wszyscy gotowi na jutrzejszą wycieczkę? 💡 Przed «å» z czasownikiem mówimy «klar til», np. «Er du klar til å gå?» (gotowy do wyjścia?). «Klar over» znaczy coś zupełnie innego, być świadomym czegoś, np. «Er du klar over at butikken stenger?» (wiesz, że sklep zamykają?).	A2
nervøs for	denerwować się (czymś), stresować się Jeg er nervøs for norskprøven i morgen.Denerwuję się jutrzejszym egzaminem z norweskiego. 💡 Można też powiedzieć «nervøs før», ale wtedy chodzi o czas tuż przed czymś, np. «Han var nervøs før intervjuet» (denerwował się przed rozmową). «Nervøs for» wskazuje na to, czym się martwisz.	A2
spent på	ciekawy (czegoś), z niecierpliwością czekać na Jeg er spent på resultatet av prøven.Jestem ciekaw wyniku egzaminu. 💡 «Spent» oznacza tu czekanie na coś z mieszanką ciekawości i nerwów. Po polsku najbliżej jest «jestem ciekaw» albo «nie mogę się doczekać».	A2
allergisk mot	uczulony na, alergiczny na Datteren min er allergisk mot nøtter.Moja córka jest uczulona na orzechy. 💡 Najczęściej mówi się «allergisk mot», ale spotkasz też «allergisk for» i «allergisk overfor». Polskie «uczulony na» podsuwa «på», a to błąd.	A2
forskjellig fra	różny od, inny niż Norsk er ganske forskjellig fra polsk.Norweski bardzo różni się od polskiego. 💡 Z «annerledes» (inny) używamy «enn», np. «Livet her er annerledes enn hjemme» (życie tu jest inne niż w domu). Z «forskjellig» używamy «fra». Dlatego wiele osób mówi «forskjellig enn», co uchodzi za błąd.	A2
full av	pełen (czegoś) Bussen var full av turister i dag.Autobus był dziś pełen turystów.	A2
kjent med	zaznajomiony z, znać (coś) Er du kjent med reglene på arbeidsplassen?Znasz zasady obowiązujące w pracy? 💡 «Kjent» ma trzy częste schematy. «Kjent med» znaczy, że coś znasz, «kjent for» znaczy słynny z czegoś, a «kjent her» znaczy, że znasz okolicę, np. «Unnskyld, er du kjent her?» (przepraszam, znasz tę okolicę?).	B1
kjent for	znany z, słynący z Bergen er kjent for mye regn.Bergen słynie z dużej ilości deszczu.	B1
typisk for	typowy dla Brunost er typisk for Norge.Brunost jest typowy dla Norwegii. 💡 O osobie można też powiedzieć po prostu «typisk ham», np. «Typisk ham å komme for sent!» (typowe dla niego, że się spóźnia). Polskie «typowy dla» dobrze pasuje do «for».	B1
opptatt av	zaangażowany w, przejmować się (czymś), interesować się Mange unge er opptatt av klima og miljø.Wielu młodych ludzi przejmuje się klimatem i środowiskiem. 💡 Nie myl z «opptatt med», które znaczy zajęty czymś. «Hun er opptatt av mat» znaczy, że bardzo interesuje się jedzeniem, a «Hun er opptatt med maten» znaczy, że właśnie gotuje.	B1
avhengig av	zależny od, uzależniony od På landet er mange avhengige av bil.Na wsi wiele osób jest zależnych od samochodu. 💡 Czasownik to «avhenge av», np. «Det avhenger av været» (to zależy od pogody). Polskie «zależny od» podpowiada «fra», a to błąd. Poprawnie jest «av».	B1
sjalu på	zazdrosny o Storebroren er sjalu på den nye babyen.Starszy brat jest zazdrosny o nowe dziecko.	B1
misunnelig på	zazdrościć (komuś czegoś) Mange er misunnelige på hytta hans.Wielu ludzi zazdrości mu domku. 💡 «Sjalu på» dotyczy głównie miłości i związków, a «misunnelig på» tego, co mają inni, np. domku, pracy czy nowego auta. Oba łączą się z «på».	B1
overrasket over	zaskoczony (czymś), zdziwiony (czymś) Jeg ble overrasket over prisen på kaffe.Zaskoczyła mnie cena kawy. 💡 Wiele słów opisujących uczucia łączy się z «over», gdy wskazujemy przyczynę, np. «skuffet over» (rozczarowany czymś), «flau over» (zawstydzony czymś), «sjokkert over» i «imponert over». Warto uczyć się ich razem.	B1
skuffet over	rozczarowany (czymś) Hun var skuffet over resultatet.Była rozczarowana wynikiem.	B1
bekymret for	zaniepokojony (czymś), martwić się o Legen er bekymret for blodtrykket ditt.Lekarz martwi się twoim ciśnieniem. 💡 Można też usłyszeć «bekymret over», zwłaszcza o sytuacji, np. «Forskerne er bekymret over utviklingen» (naukowcy są zaniepokojeni rozwojem sytuacji). Czasownik to «bekymre seg for». Nie mów «bekymret om».	B1
ansvarlig for	odpowiedzialny za Hvem er ansvarlig for nøklene til garasjen?Kto odpowiada za klucze do garażu?	B1
nysgjerrig på	ciekawy (czegoś) Barna er nysgjerrige på alt nytt.Dzieci są ciekawe wszystkiego, co nowe.	B1
klar over	świadomy (czegoś), zdawać sobie sprawę z Er du klar over at butikken stenger klokka seks?Wiesz, że sklep jest zamykany o szóstej? 💡 «Klar over» występuje prawie tylko z «være» i «bli», np. «Jeg ble klar over feilen for sent» (za późno zdałem sobie sprawę z błędu). «Klar for» i «klar til» to bycie gotowym, a nie wiedza o czymś.	B1
irritert på	zirytowany na, zły na Naboen er irritert på hunden vår.Sąsiad jest zirytowany na naszego psa. 💡 «Irritert på» mówimy głównie o ludziach i zwierzętach, a «irritert over» o rzeczy lub sytuacji, np. «Hun er irritert over køen» (irytuje ją kolejka). Czasownik to «irritere seg over».	B1
takknemlig for	wdzięczny za Vi er takknemlige for all hjelpen.Jesteśmy wdzięczni za całą pomoc.	B1
villig til	gotowy, skłonny (coś zrobić) Er du villig til å jobbe i helgene?Jesteś gotów pracować w weekendy?	B1
forberedt på	przygotowany na Vi er godt forberedt på en kald vinter.Jesteśmy dobrze przygotowani na mroźną zimę. 💡 Czasownik to «forberede seg på», np. «Hun forbereder seg på intervjuet» (przygotowuje się do rozmowy). Tu norweski działa jak polskie «przygotowany na», czyli «på».	B1
positiv til	pozytywnie nastawiony do, przychylny Sjefen er positiv til hjemmekontor.Szef jest przychylny pracy zdalnej. 💡 Tak samo działa «negativ til» i «kritisk til», np. «Mange er kritiske til bompenger» (wielu krytykuje opłaty drogowe). Te słowa opisują postawę, a postawy po norwesku często łączą się z «til».	B1
begeistret for	zachwycony (czymś) Barna er helt begeistret for snøen.Dzieci są zachwycone śniegiem. 💡 Można też powiedzieć «begeistret over», zwłaszcza o osiągnięciu, np. «Læreren var begeistret over innsatsen» (nauczyciel był zachwycony wysiłkiem). «Begeistret for» pasuje najlepiej, gdy coś lub kogoś bardzo lubisz.	B1
imponert over	pod wrażeniem (czegoś) Jeg er imponert over norsken din!Jestem pod wrażeniem twojego norweskiego! 💡 «Imponert av» też jest poprawne, np. «Hun ble imponert av utsikten» (widok zrobił na niej wrażenie). Wiele osób używa «over» przy osiągnięciach, a «av» przy tym, co robi wrażenie.	B1
flau over	zawstydzony (czymś), głupio mi z powodu Jeg ble flau over feilen min.Było mi głupio z powodu mojego błędu.	B1
trygg på	pewny (czegoś), pewniejszy w Etter kurset er jeg tryggere på norsken min.Po kursie czuję się pewniej w norweskim. 💡 «Trygg på» znaczy, że czemuś ufasz albo czujesz się pewnie, np. «Jeg er trygg på at vi valgte riktig» (jestem pewien, że wybraliśmy dobrze). Samo «trygg» znaczy bezpieczny, np. «Barna er trygge i barnehagen» (dzieci są bezpieczne w przedszkolu).	B1
skadelig for	szkodliwy dla Røyking er skadelig for helsa.Palenie szkodzi zdrowiu.	B1
åpen for	otwarty na Jeg er åpen for nye ideer.Jestem otwarty na nowe pomysły.	B1
ærlig mot	szczery wobec, szczery z Du må være ærlig mot legen din.Musisz być szczery wobec lekarza. 💡 Wiele przymiotników o tym, jak traktujemy innych, łączy się z «mot», np. «snill mot», «slem mot», «høflig mot» (uprzejmy wobec) i «streng mot» (surowy wobec). Polskie «wobec» dobrze to oddaje.	B1
trøtt av	zmęczony od, senny po (czymś) Jeg blir så trøtt av denne medisinen.Ten lek sprawia, że jestem bardzo senny. 💡 «Trøtt av» wskazuje przyczynę, a «trøtt etter» czas po czymś, np. «Jeg er trøtt etter jobben» (jestem zmęczony po pracy). Oba są poprawne, ale znaczą coś trochę innego.	B1
kritisk til	krytyczny wobec, krytycznie nastawiony do Mange er kritiske til de nye bompengene.Wielu ludzi krytycznie ocenia nowe opłaty drogowe.	B2
skyldig i	winny (czegoś) Retten fant ham skyldig i tyveri.Sąd uznał go winnym kradzieży. 💡 «Skyldig» może też znaczyć winny komuś pieniądze, np. «Jeg er skyldig deg 200 kroner» (jestem ci winien 200 koron). Wtedy osoba stoi zaraz po przymiotniku, bez przyimka.	B2
rik på	bogaty w Nordsjøen er rik på olje og gass.Morze Północne jest bogate w ropę i gaz.	B2
basert på	oparty na Filmen er basert på en sann historie.Film jest oparty na prawdziwej historii.	B2
ivrig etter	chętny, palić się do (czegoś) Hun er ivrig etter å lære norsk.Bardzo chce się nauczyć norweskiego. 💡 «Ivrig etter» pokazuje, że chcesz coś osiągnąć albo zdobyć, a samo «ivrig» opisuje osobę pełną zapału, np. «en ivrig turgåer» (zapalony piechur). W mowie potocznej usłyszysz też «ivrig på».	B2
oppmerksom på	zwróć uwagę na, świadomy (czegoś) Vær oppmerksom på at kontoret er stengt fredag.Zwróć uwagę, że biuro jest w piątek zamknięte. 💡 «Vær oppmerksom på at ...» to stała formuła w listach z NAV, szkoły czy gminy. Znaczy mniej więcej «proszę zwrócić uwagę». «Gjøre noen oppmerksom på noe» to zwrócić komuś na coś uwagę.	B2

Ćwicz

Wybierz właściwy przyimek. Od razu zobaczysz odpowiedź z nagraniem i wyjaśnieniem.

Hun er gift ___ en mann fra Tromsø.
Jeg er helt enig ___ deg.
Vi er tomme ___ melk, kan du kjøpe mer?
Jeg ble overrasket ___ prisen på kaffe.
Mamma er sint ___ meg fordi jeg kom sent.
Er du sikker ___ at døra er låst?
Norsk er ganske forskjellig ___ polsk.
Datteren min er allergisk ___ nøtter.
Du må være snill ___ katten.
Jeg er så lei ___ regnet i Bergen.