i huset / på taket w domu / na dachu
To podstawowa zasada. W środku czegoś, co ma ściany, jest i, na powierzchni jest på.
- Det er godt og varmt i huset.W domu jest przyjemnie ciepło.
- Det ligger mye snø på taket.Na dachu leży dużo śniegu.
I bilen, ale på bussen, i Oslo, ale på Island. Zasady wyboru między i a på, 14 codziennych par i ćwiczenie z nagraniami.
I oraz på to dwa najczęstsze przyimki w norweskim i prawie każdy, kto się uczy, ma z nimi kłopot. Oba można przetłumaczyć jako w albo na, ale polskie słowo nie podpowie ci, które wybrać.
Podstawowa zasada jest prosta. I stosujesz do miejsc zamkniętych, otoczonych ścianami, jak «i huset» (w domu), «i bilen» (w samochodzie), «i Oslo» i «i Norge». På stosujesz do powierzchni i miejsc otwartych, jak «på taket» (na dachu), «på fjellet» (w górach) i «på Island» (na Islandii). Wiele instytucji i wydarzeń też łączy się z på, na przykład «på jobb» (w pracy), «på skolen» (w szkole) i «på kino» (w kinie). Transport publiczny również, więc mówisz «på bussen» (w autobusie).
Polskie w i na często pasują. «Na dachu» to «på taket», «na Islandii» to «på Island», «w lesie» to «i skogen». Ale są pułapki, bo «w pracy», «w szkole», «w autobusie» i «w górach» to po norwesku på. I odwrotnie, «na weselu» to «i bryllup». Ucz się więc całych wyrażeń, a nie pojedynczych przyimków.
I albo på pojawia się prawie w każdym zdaniu o twoim życiu, gdy mówisz, gdzie pracujesz, gdzie są dzieci i gdzie mieszkasz. Zapamiętaj pary. Dzieci są «i barnehagen» (w przedszkolu), ale «på skolen» (w szkole).
To podstawowa zasada. W środku czegoś, co ma ściany, jest i, na powierzchni jest på.
W prywatnym samochodzie siedzisz w środku, więc i bilen. Transport publiczny łączy się z på, czyli på bussen, på toget (w pociągu), på trikken (w tramwaju), på flyet (w samolocie) i på ferja (na promie).
Miasta i kraje łączą się z i, jak i Oslo, i Norge, i Polen. Wyspy łączą się z på, jak på Island (na Islandii), på Kreta (na Krecie) i på Svalbard.
Las otacza cię ze wszystkich stron jak pokój z drzew. Na górze się stoi, więc på fjellet i på toppen (na szczycie). Usłyszysz też «gå i fjellet» o wędrówkach po górach, ale på fjellet jest najczęstsze.
Pokoje w mieszkaniu nie trzymają się logiki. Mówi się i stua (w salonie), ale på kjøkkenet (w kuchni), på badet (w łazience), på soverommet (w sypialni) i på rommet (w pokoju). Ucz się ich jako stałych wyrażeń.
Piwnica jest w ziemi, więc mówi się i. Strych jest na samej górze domu i tam mówimy på. Piętra łączą się z i, na przykład i andre etasje.
Wiele instytucji łączy się z på, jak på skolen, på universitetet, på sykehuset (w szpitalu), på biblioteket (w bibliotece) i på NAV-kontoret. Przedszkole to znany wyjątek, dzieci są i barnehagen.
Większość norweskich miast łączy się z i, jak i Bergen, i Trondheim, i Tromsø. Niektóre miejscowości, często w głębi lądu na wschodzie kraju, łączą się z på, jak på Hamar, på Lillehammer, på Røros i på Gjøvik. Dzielnice też często mają på, jak på Grünerløkka w Oslo.
Miasto jest gęsto zabudowane, a wieś otwarta. Dlatego i byen, ale på landet. «Skal du i byen?» zwykle znaczy «Idziesz do centrum?».
W parku masz wokół drzewa, płoty i ścieżki, więc mówimy i parken. Plaża jest otwartą powierzchnią i łączy się z på, tak jak plassen (plac), torget (rynek) i plenen (trawnik).
W łóżku leżysz pod kołdrą, czyli w środku. Na podłodze leżysz na powierzchni. Ta sama logika dotyczy i vannet (w wodzie) i på isen (na lodzie).
To samo słowo może mieć i albo på. I sjøen znaczy w wodzie, na przykład gdy się kąpiesz. På sjøen znaczy na wodzie, w łodzi.
På jobb znaczy, że jesteś teraz w miejscu pracy. I jobb (albo i arbeid) znaczy, że masz pracę, i często słychać to w NAV, jak w «Målet er å komme i jobb» (celem jest znalezienie pracy).
Wydarzenia zwykle łączą się z på, jak på fest, på konsert, på møte (na spotkaniu), på kurs (na kursie) i på kino. Wesela, pogrzeby i urodziny to w mowie potocznej wyjątki, więc mówisz «Vi skal i bryllup» (idziemy na wesele) i «Hun er i begravelse» (jest na pogrzebie).
«Jestem w pracy» to «✓ Jeg er på jobb». «Jeg er i jobb» znaczy co innego, czyli że masz pracę.
Transport publiczny łączy się z på, choć po polsku mówisz w. «✗ Jeg sitter i bussen» «✓ Jeg sitter på bussen».
«W kinie» to też på. «✗ Vi var i kino i går» «✓ Vi var på kino i går».
«W kuchni» to «på kjøkkenet», a «w salonie» to «i stua». Te pokoje trzeba po prostu zapamiętać.
Wybierz właściwy przyimek. Od razu zobaczysz odpowiedź z nagraniem i wyjaśnieniem.
Barna sover ___ bilen.
Barna sover i bilen.
Dzieci śpią w samochodzie.
💡 W prywatnym samochodzie siedzisz w środku, więc i bilen.
Jeg leser alltid ___ bussen.
Jeg leser alltid på bussen.
Zawsze czytam w autobusie.
💡 Transport publiczny łączy się z på, więc på bussen.
Vi går tur ___ skogen hver søndag.
Vi går tur i skogen hver søndag.
Co niedzielę chodzimy na spacer do lasu.
💡 Las otacza cię ze wszystkich stron, więc łączy się z i.
De bor ___ Island.
De bor på Island.
Mieszkają na Islandii.
💡 Islandia to wyspa, a wyspy łączą się z på.
Besteforeldrene mine bor ___ landet, langt fra byen.
Besteforeldrene mine bor på landet, langt fra byen.
Moi dziadkowie mieszkają na wsi, daleko od miasta.
💡 Wieś jest otwarta, a «på landet» znaczy poza miastem.
Lille Emil er ___ barnehagen til fire.
Lille Emil er i barnehagen til fire.
Mały Emil jest w przedszkolu do czwartej.
💡 Przedszkole to wyjątek wśród instytucji i łączy się z i.
Han ligger ___ sykehuset med brukket arm.
Han ligger på sykehuset med brukket arm.
Leży w szpitalu ze złamaną ręką.
💡 Szpital to instytucja, a instytucje łączą się z på.
Det regner mye ___ Bergen.
Det regner mye i Bergen.
W Bergen dużo pada.
💡 Bergen łączy się z i, jak większość miast.
Hun bor ___ Hamar.
Hun bor på Hamar.
Ona mieszka w Hamar.
💡 Hamar to jedno z miejsc, które z tradycji łączą się z på.
Ring meg senere, jeg er ___ jobb nå.
Ring meg senere, jeg er på jobb nå.
Zadzwoń później, jestem teraz w pracy.
💡 Jesteś teraz w miejscu pracy, czyli på jobb, a i jobb znaczy mieć pracę.
Czasowniki z przyimkami → · Przymiotniki z przyimkami → · Czasowniki z partykułą →