I czy på po norwesku? Jak wybrać (i bilen, på bussen, på jobb)

I bilen, ale på bussen, i Oslo, ale på Island. Zasady wyboru między i a på, 14 codziennych par i ćwiczenie z nagraniami.

Ilustracja i oraz på: i bilen i på bussen, i huset i på taket, i Oslo i på Island, i skogen i på fjellet

O co tu chodzi?

I oraz på to dwa najczęstsze przyimki w norweskim i prawie każdy, kto się uczy, ma z nimi kłopot. Oba można przetłumaczyć jako w albo na, ale polskie słowo nie podpowie ci, które wybrać.

Podstawowa zasada jest prosta. I stosujesz do miejsc zamkniętych, otoczonych ścianami, jak «i huset» (w domu), «i bilen» (w samochodzie), «i Oslo» i «i Norge». På stosujesz do powierzchni i miejsc otwartych, jak «på taket» (na dachu), «på fjellet» (w górach) i «på Island» (na Islandii). Wiele instytucji i wydarzeń też łączy się z på, na przykład «på jobb» (w pracy), «på skolen» (w szkole) i «på kino» (w kinie). Transport publiczny również, więc mówisz «på bussen» (w autobusie).

Polskie w i na często pasują. «Na dachu» to «på taket», «na Islandii» to «på Island», «w lesie» to «i skogen». Ale są pułapki, bo «w pracy», «w szkole», «w autobusie» i «w górach» to po norwesku på. I odwrotnie, «na weselu» to «i bryllup». Ucz się więc całych wyrażeń, a nie pojedynczych przyimków.

I albo på pojawia się prawie w każdym zdaniu o twoim życiu, gdy mówisz, gdzie pracujesz, gdzie są dzieci i gdzie mieszkasz. Zapamiętaj pary. Dzieci są «i barnehagen» (w przedszkolu), ale «på skolen» (w szkole).

Przyimki

i huset / på taket w domu / na dachu

To podstawowa zasada. W środku czegoś, co ma ściany, jest i, na powierzchni jest på.

  • Det er godt og varmt i huset.W domu jest przyjemnie ciepło.
  • Det ligger mye snø på taket.Na dachu leży dużo śniegu.

i bilen / på bussen w samochodzie / w autobusie

W prywatnym samochodzie siedzisz w środku, więc i bilen. Transport publiczny łączy się z på, czyli på bussen, på toget (w pociągu), på trikken (w tramwaju), på flyet (w samolocie) i på ferja (na promie).

  • Ungene sovnet i bilen på vei hjem.Dzieci zasnęły w samochodzie w drodze do domu.
  • Jeg sjekker e-posten på bussen.W autobusie sprawdzam pocztę.

i Oslo / på Island w Oslo / na Islandii

Miasta i kraje łączą się z i, jak i Oslo, i Norge, i Polen. Wyspy łączą się z på, jak på Island (na Islandii), på Kreta (na Krecie) i på Svalbard.

  • Broren min bor i Oslo.Mój brat mieszka w Oslo.
  • Vi var på ferie på Island i fjor.W zeszłym roku byliśmy na wakacjach na Islandii.

i skogen / på fjellet w lesie / w górach

Las otacza cię ze wszystkich stron jak pokój z drzew. Na górze się stoi, więc på fjellet i på toppen (na szczycie). Usłyszysz też «gå i fjellet» o wędrówkach po górach, ale på fjellet jest najczęstsze.

  • Vi plukker blåbær i skogen.Zbieramy jagody w lesie.
  • I påsken går vi på ski på fjellet.Na Wielkanoc jeździmy na nartach w górach.

i stua / på kjøkkenet w salonie / w kuchni

Pokoje w mieszkaniu nie trzymają się logiki. Mówi się i stua (w salonie), ale på kjøkkenet (w kuchni), på badet (w łazience), på soverommet (w sypialni) i på rommet (w pokoju). Ucz się ich jako stałych wyrażeń.

  • Gjestene sitter i stua.Goście siedzą w salonie.
  • Mamma lager middag på kjøkkenet.Mama robi obiad w kuchni.

i kjelleren / på loftet w piwnicy / na strychu

Piwnica jest w ziemi, więc mówi się i. Strych jest na samej górze domu i tam mówimy på. Piętra łączą się z i, na przykład i andre etasje.

  • Vinterdekkene ligger i kjelleren.Opony zimowe leżą w piwnicy.
  • Juletrepynten står på loftet.Ozdoby choinkowe stoją na strychu.

i barnehagen / på skolen w przedszkolu / w szkole

Wiele instytucji łączy się z på, jak på skolen, på universitetet, på sykehuset (w szpitalu), på biblioteket (w bibliotece) i på NAV-kontoret. Przedszkole to znany wyjątek, dzieci są i barnehagen.

  • Lille Emma er i barnehagen til halv fire.Mała Emma jest w przedszkolu do wpół do czwartej.
  • Storebroren hennes går på skolen ved siden av.Jej starszy brat chodzi do szkoły obok.
  • Jeg har time på NAV-kontoret i morgen.Jutro mam wizytę w biurze NAV.

i Bergen / på Lillehammer w Bergen / w Lillehammer

Większość norweskich miast łączy się z i, jak i Bergen, i Trondheim, i Tromsø. Niektóre miejscowości, często w głębi lądu na wschodzie kraju, łączą się z på, jak på Hamar, på Lillehammer, på Røros i på Gjøvik. Dzielnice też często mają på, jak på Grünerløkka w Oslo.

  • Det regner mye i Bergen om høsten.Jesienią w Bergen dużo pada.
  • Hun studerer på Lillehammer.Ona studiuje w Lillehammer.

i byen / på landet w mieście / na wsi

Miasto jest gęsto zabudowane, a wieś otwarta. Dlatego i byen, ale på landet. «Skal du i byen?» zwykle znaczy «Idziesz do centrum?».

  • Skal vi spise i byen i kveld?Zjemy dziś wieczorem na mieście?
  • Besteforeldrene mine bor på landet.Moi dziadkowie mieszkają na wsi.

i parken / på stranda w parku / na plaży

W parku masz wokół drzewa, płoty i ścieżki, więc mówimy i parken. Plaża jest otwartą powierzchnią i łączy się z på, tak jak plassen (plac), torget (rynek) i plenen (trawnik).

  • Vi griller i parken på lørdag.W sobotę grillujemy w parku.
  • Barna bygger sandslott på stranda.Dzieci budują zamki z piasku na plaży.

i senga / på gulvet w łóżku / na podłodze

W łóżku leżysz pod kołdrą, czyli w środku. Na podłodze leżysz na powierzchni. Ta sama logika dotyczy i vannet (w wodzie) i på isen (na lodzie).

  • Hun ligger fortsatt i senga.Ona wciąż leży w łóżku.
  • Babyen sitter på gulvet og leker.Dziecko siedzi na podłodze i się bawi.

i sjøen / på sjøen w morzu / na morzu

To samo słowo może mieć i albo på. I sjøen znaczy w wodzie, na przykład gdy się kąpiesz. På sjøen znaczy na wodzie, w łodzi.

  • Vi badet i sjøen hele dagen.Cały dzień kąpaliśmy się w morzu.
  • Pappa er ute på sjøen og fisker.Tata wypłynął na morze i łowi ryby.

i jobb / på jobb mieć pracę / być w pracy

På jobb znaczy, że jesteś teraz w miejscu pracy. I jobb (albo i arbeid) znaczy, że masz pracę, i często słychać to w NAV, jak w «Målet er å komme i jobb» (celem jest znalezienie pracy).

  • Etter kurset kom han raskt i jobb.Po kursie szybko znalazł pracę.
  • Hun er på jobb hele helga.Cały weekend jest w pracy.

i bryllup / på fest na weselu / na imprezie

Wydarzenia zwykle łączą się z på, jak på fest, på konsert, på møte (na spotkaniu), på kurs (na kursie) i på kino. Wesela, pogrzeby i urodziny to w mowie potocznej wyjątki, więc mówisz «Vi skal i bryllup» (idziemy na wesele) i «Hun er i begravelse» (jest na pogrzebie).

  • Vi skal i bryllup i Ålesund på lørdag.W sobotę jedziemy na wesele do Ålesund.
  • Var du på fest i helga?Byłeś na imprezie w weekend?

Typowe błędy

«Jestem w pracy» to «✓ Jeg er på jobb». «Jeg er i jobb» znaczy co innego, czyli że masz pracę.

Transport publiczny łączy się z på, choć po polsku mówisz w. «✗ Jeg sitter i bussen» «✓ Jeg sitter på bussen».

«W kinie» to też på. «✗ Vi var i kino i går» «✓ Vi var på kino i går».

«W kuchni» to «på kjøkkenet», a «w salonie» to «i stua». Te pokoje trzeba po prostu zapamiętać.

Ćwicz

Wybierz właściwy przyimek. Od razu zobaczysz odpowiedź z nagraniem i wyjaśnieniem.

  1. Barna sover ___ bilen.

  2. Jeg leser alltid ___ bussen.

  3. Vi går tur ___ skogen hver søndag.

  4. De bor ___ Island.

  5. Besteforeldrene mine bor ___ landet, langt fra byen.

  6. Lille Emil er ___ barnehagen til fire.

  7. Han ligger ___ sykehuset med brukket arm.

  8. Det regner mye ___ Bergen.

  9. Hun bor ___ Hamar.

  10. Ring meg senere, jeg er ___ jobb nå.

Czasowniki z przyimkami → · Przymiotniki z przyimkami → · Czasowniki z partykułą →