NorskGrammatikk logotipas Norskgrammatikk
LT

I ar på norvegų kalboje? Kaip pasirinkti (i bilen, på bussen, på jobb)

I bilen, bet på bussen, i Oslo, bet på Island. Taisyklės, kaip rinktis tarp i ir på, 14 kasdienių porų ir pratimas su garsu.

I ir på iliustracija: i bilen ir på bussen, i huset ir på taket, i Oslo ir på Island, i skogen ir på fjellet

Apie ką tai?

I ir på yra du dažniausi norvegų kalbos prielinksniai, ir beveik kiekvienam besimokančiam jie kelia sunkumų. Lietuvių kalboje vietą dažnai parodo vien galūnė, todėl gimtoji kalba čia nieko nepasufleruoja.

Pagrindinė taisyklė paprasta. I vartojamas uždaroms vietoms su sienomis, pvz., «i huset» (name), «i bilen» (automobilyje), «i Oslo» ir «i Norge». På vartojamas paviršiams ir atviroms vietoms, pvz., «på taket» (ant stogo), «på fjellet» (kalnuose) ir «på Island» (Islandijoje). Daug įstaigų ir renginių irgi eina su på, pvz., «på jobb» (darbe), «på skolen» (mokykloje) ir «på kino» (kine). Viešasis transportas taip pat, todėl sakoma «på bussen» (autobuse).

Lietuviškas vietininkas apima ir i, ir på. Autobuse, automobilyje, darbe, name, kalnuose ir miške turi tą pačią galūnę, todėl ji tau nepadės. Paklausk savęs, kokia tai vieta. Ar tai uždara erdvė, paviršius, sala, įstaiga ar transportas? Kai kurie miestai tiesiog turi savo tradiciją, todėl sakoma «i Bergen», bet «på Hamar» ir «på Lillehammer».

I arba på prireiks beveik kiekviename sakinyje apie tavo gyvenimą, kai pasakoji, kur dirbi, kur vaikai ir kur gyveni. Mokykis porų. Vaikai yra «i barnehagen» (darželyje), bet «på skolen» (mokykloje).

Prielinksniai

i huset / på taket name / ant stogo

Tai pagrindinė taisyklė. Viduje to, kas turi sienas, yra i, ant paviršiaus yra på.

  • Det er godt og varmt i huset.Name šilta ir jauku.
  • Det ligger mye snø på taket.Ant stogo daug sniego.

i bilen / på bussen automobilyje / autobuse

Privačiame automobilyje sėdi viduje, todėl i bilen. Viešasis transportas eina su på, t. y. på bussen, på toget (traukinyje), på trikken (tramvajuje), på flyet (lėktuve) ir på ferja (kelte).

  • Ungene sovnet i bilen på vei hjem.Vaikai užmigo automobilyje pakeliui namo.
  • Jeg sjekker e-posten på bussen.Autobuse tikrinu el. paštą.

i Oslo / på Island Osle / Islandijoje

Miestai ir šalys eina su i, pvz., i Oslo, i Norge, i Polen. Salos eina su på, pvz., på Island (Islandijoje), på Kreta (Kretoje) ir på Svalbard.

  • Broren min bor i Oslo.Mano brolis gyvena Osle.
  • Vi var på ferie på Island i fjor.Pernai atostogavome Islandijoje.

i skogen / på fjellet miške / kalnuose

Miškas tave supa iš visų pusių, lyg kambarys iš medžių. Ant kalno stovi, todėl på fjellet ir på toppen (viršūnėje). Išgirsi ir «gå i fjellet» apie žygius kalnuose, bet på fjellet yra dažniausia.

  • Vi plukker blåbær i skogen.Renkame mėlynes miške.
  • I påsken går vi på ski på fjellet.Per Velykas slidinėjame kalnuose.

i stua / på kjøkkenet svetainėje / virtuvėje

Kambariai namuose logikos nesilaiko. Sakoma i stua (svetainėje), bet på kjøkkenet (virtuvėje), på badet (vonioje), på soverommet (miegamajame) ir på rommet (kambaryje). Mokykis jų kaip pastovių posakių.

  • Gjestene sitter i stua.Svečiai sėdi svetainėje.
  • Mamma lager middag på kjøkkenet.Mama ruošia vakarienę virtuvėje.

i kjelleren / på loftet rūsyje / palėpėje

Rūsys yra žemėje, todėl sakoma i. Palėpė yra pačiame namo viršuje, ir ten sakome på. Aukštai eina su i, pvz., i andre etasje.

  • Vinterdekkene ligger i kjelleren.Žieminės padangos yra rūsyje.
  • Juletrepynten står på loftet.Kalėdiniai papuošimai yra palėpėje.

i barnehagen / på skolen darželyje / mokykloje

Daug įstaigų eina su på, pvz., på skolen, på universitetet, på sykehuset (ligoninėje), på biblioteket (bibliotekoje) ir på NAV-kontoret. Darželis yra žinoma išimtis, vaikai yra i barnehagen.

  • Lille Emma er i barnehagen til halv fire.Mažoji Ema darželyje iki pusės keturių.
  • Storebroren hennes går på skolen ved siden av.Jos vyresnysis brolis lanko mokyklą šalia.
  • Jeg har time på NAV-kontoret i morgen.Rytoj turiu susitikimą NAV skyriuje.

i Bergen / på Lillehammer Bergene / Lilehameryje

Dauguma Norvegijos miestų eina su i, pvz., i Bergen, i Trondheim, i Tromsø. Kai kurios vietovės, dažnai rytinėje šalies dalyje, toliau nuo jūros, eina su på, pvz., på Hamar, på Lillehammer, på Røros ir på Gjøvik. Miesto rajonai irgi dažnai eina su på, pvz., på Grünerløkka Osle.

  • Det regner mye i Bergen om høsten.Rudenį Bergene daug lyja.
  • Hun studerer på Lillehammer.Ji studijuoja Lilehameryje.

i byen / på landet mieste / kaime

Miestas tankiai užstatytas, o kaimas atviras. Todėl i byen, bet på landet. «Skal du i byen?» dažniausiai reiškia «Ar eini į centrą?».

  • Skal vi spise i byen i kveld?Gal šįvakar pavalgom mieste?
  • Besteforeldrene mine bor på landet.Mano seneliai gyvena kaime.

i parken / på stranda parke / paplūdimyje

Parke aplink tave medžiai, tvoros ir takai, todėl sakome i parken. Paplūdimys yra atviras paviršius ir eina su på, kaip ir plassen (aikštė), torget (turgaus aikštė) ir plenen (veja).

  • Vi griller i parken på lørdag.Šeštadienį kepame šašlykus parke.
  • Barna bygger sandslott på stranda.Vaikai stato smėlio pilis paplūdimyje.

i senga / på gulvet lovoje / ant grindų

Lovoje guli po antklode, vadinasi, viduje. Ant grindų guli ant paviršiaus. Ta pati logika tinka i vannet (vandenyje) ir på isen (ant ledo).

  • Hun ligger fortsatt i senga.Ji vis dar guli lovoje.
  • Babyen sitter på gulvet og leker.Kūdikis sėdi ant grindų ir žaidžia.

i sjøen / på sjøen jūroje (maudytis) / jūroje (laivu)

Tas pats žodis gali turėti ir i, ir på. I sjøen reiškia vandenyje, pvz., kai maudaisi. På sjøen reiškia ant vandens, valtyje.

  • Vi badet i sjøen hele dagen.Visą dieną maudėmės jūroje.
  • Pappa er ute på sjøen og fisker.Tėtis išplaukęs į jūrą žvejoti.

i jobb / på jobb turėti darbą / būti darbe

På jobb reiškia, kad dabar esi darbo vietoje. I jobb (arba i arbeid) reiškia, kad turi darbą, ir tai dažnai girdėsi NAV, pvz., «Målet er å komme i jobb» (tikslas yra įsidarbinti).

  • Etter kurset kom han raskt i jobb.Po kursų jis greitai įsidarbino.
  • Hun er på jobb hele helga.Visą savaitgalį ji darbe.

i bryllup / på fest vestuvėse / vakarėlyje

Renginiai paprastai eina su på, pvz., på fest, på konsert, på møte (susitikime), på kurs (kursuose) ir på kino. Vestuvės, laidotuvės ir gimtadieniai šnekamojoje kalboje yra išimtys, todėl sakoma «Vi skal i bryllup» (einame į vestuves) ir «Hun er i begravelse» (ji laidotuvėse).

  • Vi skal i bryllup i Ålesund på lørdag.Šeštadienį važiuojame į vestuves Olesune.
  • Var du på fest i helga?Ar savaitgalį buvai vakarėlyje?

Tipinės klaidos

Lietuviškas vietininkas neparodo, ar reikia i, ar på. «Autobuse» yra på. «✗ Jeg sitter i bussen» «✓ Jeg sitter på bussen».

«Darbe» yra «på jobb», o «i jobb» reiškia visai ką kita, kad turi darbą. «✗ Jeg er i jobb nå, ring senere» «✓ Jeg er på jobb nå, ring senere».

«Islandijoje» yra på, nes tai sala. «✗ De bor i Island» «✓ De bor på Island».

Nepamiršk prielinksnio prie miesto pavadinimo. «✗ Jeg bor Bergen» «✓ Jeg bor i Bergen».

Praktikuokis

Pasirink tinkamą prielinksnį. Iš karto pamatysi atsakymą su garsu ir paaiškinimu.

  1. Barna sover ___ bilen.

  2. Jeg leser alltid ___ bussen.

  3. Vi går tur ___ skogen hver søndag.

  4. De bor ___ Island.

  5. Besteforeldrene mine bor ___ landet, langt fra byen.

  6. Lille Emil er ___ barnehagen til fire.

  7. Han ligger ___ sykehuset med brukket arm.

  8. Det regner mye ___ Bergen.

  9. Hun bor ___ Hamar.

  10. Ring meg senere, jeg er ___ jobb nå.

Veiksmažodžiai su prielinksniais → · Būdvardžiai su prielinksniais → · Veiksmažodžiai su dalelyte →