Czasowniki z -s: synes, trives, finnes, møtes

Niektóre czasowniki zawsze kończą się na -s, choć nie są w stronie biernej. Przydają się codziennie: Jeg synes det er kaldt (Moim zdaniem jest zimno). Hvordan trives du i Norge? (Jak ci się podoba w Norwegii?)

Uczymy bokmål, najczęściej używanej odmiany pisanego norweskiego.

O co tu chodzi?

Niektóre norweskie czasowniki zawsze kończą się na -s. To nie błąd i nie strona bierna, po prostu tak wyglądają. Nazywa się je czasownikami na -s, a kilka z nich należy do najczęstszych słów w codziennym życiu.

Najczęstszy to «synes», czyli mieć zdanie: «Jeg synes det er kaldt i dag» (uważam, że dziś jest zimno). Potem «trives», czyli dobrze się gdzieś czuć: «Jeg trives godt i Tromsø» (dobrze mi w Tromsø). I «finnes», czyli istnieć: «Finnes det et apotek her?» (jest tu apteka?). Inna grupa znaczy «się nawzajem»: «Vi møtes på Jernbanetorget», spotykamy się na Jernbanetorget. «Vi ses i morgen!» (do zobaczenia jutro!) mówisz na pożegnanie. -s zostaje we wszystkich czasach: «Jeg syntes filmen var bra».

Polakowi pomoże porównanie z «się»: spotykamy się = «vi møtes», widzimy się = «vi ses». Norweskie -s działa tu trochę jak polskie «się», tylko jest przyklejone do czasownika. Ale nie przenoś tego na wszystko, «trives» to «dobrze się czuć», a «synes» to po prostu «uważać». Te słowa przydadzą się prawie w każdej rozmowie: gdy koledzy pytają «Hva synes du?» (co o tym myślisz?), gdy sąsiad pyta «Trives du her?» i gdy umawiasz się ze znajomymi.

Zasady

Końcówka -s zostaje we wszystkich czasach: å synes – synes – syntes – har syntes: Jeg syntes konserten var bra.

å trives – trives – trivdes – har trivdes = dobrze się gdzieś czuć: Jeg trives godt i Tromsø.

å finnes – finnes – fantes = istnieć, być (jest/są): Finnes det et apotek i nærheten? (Jest tu w pobliżu apteka?)

Niektóre czasowniki z -s znaczą „nawzajem”: møtes, ses (lub sees), treffes: Vi møtes på Jernbanetorget. Vi ses i morgen! (Do zobaczenia jutro!)

Vi møtes = Vi møter hverandre. Obie formy są poprawne, forma z -s jest po prostu krótsza.

Inne częste: å lykkes (udać się, odnieść sukces), å minnes (wspominać), å slåss (bić się): Jeg håper du lykkes på intervjuet.

håpes to prawdziwa strona bierna (ma się nadzieję), głównie w wiadomościach: Det håpes at veien over Haukeli åpner i kveld. Na co dzień mówimy: Vi håper at …

synes = Twoja własna opinia, oparta na tym, co sam widzisz, próbujesz albo przeżywasz: Jeg synes maten er for salt.

tro = sądzisz, że coś jest prawdą, ale nie masz pewności – albo wierzyć w coś: Jeg tror bussen er forsinket. Hun tror på Gud.

tenke = myślenie w głowie, myślenie o czymś albo plan: Jeg tenker på deg. Vi tenker å flytte til Stavanger.

Szybki test: pasuje „moim zdaniem”? To synes. Pasuje „chyba, prawdopodobnie”? To tro.

Typowy błąd: polskie „myślę, że” to raz synes, raz tror – prawie nigdy tenker. Nie mów Jeg tenker at filmen er bra, tylko Jeg synes filmen er bra. A „spotykamy się” to Vi møtes, nie Vi møter oss.

Przykłady

Hvordan trives du i Bodø?Jak ci się podoba w Bodø?

Jeg synes det er for kaldt til å bade i dag.Moim zdaniem jest dziś za zimno na kąpiel.

Vi møtes utenfor Oslo S klokka sju.Spotykamy się przed dworcem Oslo S o siódmej.

Finnes det en ladestasjon i nærheten?Czy jest tu w pobliżu stacja ładowania?

Jeg tror toget er forsinket på grunn av snøen.Chyba pociąg ma opóźnienie przez śnieg.

Ha det, vi ses på mandag!Cześć, do zobaczenia w poniedziałek!

Ingrid har trivdes i barnehagen helt fra første dag.Ingrid od pierwszego dnia dobrze się czuje w przedszkolu.

Jeg tenker mye på familien min i Kraków.Dużo myślę o mojej rodzinie w Krakowie.