Szyk zdania: czasownik na drugim miejscu

O co tu chodzi?

Szyk zdania to kolejność, w jakiej stoją w nim słowa. Każdy język ma tu jakieś zasady, ale jedne są surowe, a inne swobodne. Norweski jest dość surowy: zła kolejność brzmi dziwnie, nawet jeśli każde słowo jest poprawne.

Najważniejsza zasada: w zwykłym zdaniu czasownik stoi na drugim miejscu. «Jeg spiser frokost klokka sju» (jem śniadanie o siódmej), czasownik «spiser» jest drugi. Jeśli zaczniesz od czasu, czasownik nadal musi być drugi, a «jeg» przesuwa się za niego: «Klokka sju spiser jeg frokost». To inwersja i zdarza się bez przerwy: «I dag jobber jeg hjemme» (dziś pracuję z domu), «På fredag drar vi på hytta» (w piątek jedziemy do domku).

Po polsku szyk jest bardzo swobodny: «Dziś ja pracuję w domu», «W domu dziś pracuję», wszystko jest dobrze, bo końcówki mówią, kto co robi. Norweski nie ma końcówek, więc porządek pilnuje sensu. Najczęstszy błąd Polaków to «I dag jeg jobber». Gdy reguła V2 wejdzie ci w krew, twój norweski od razu zabrzmi naturalniej.

Zasady

Zwykły szyk: podmiot – czasownik – reszta: Jeg spiser frokost klokka sju.

Jeśli zaczynasz od czegoś innego (czas, miejsce), podmiot przechodzi za czasownik: Klokka sju spiser jeg frokost. W polskim szyk jest swobodny – w norweskim nie!

Przeczenie ikke stoi po czasowniku: Jeg spiser ikke frokost.

Pytania: czasownik na początek – Spiser du frokost? – albo słowo pytające: Når spiser du frokost?

Przykłady

I dag jobber jeg hjemme.Dziś pracuję w domu.

Jeg forstår ikke.Nie rozumiem.

Hvor bor du?Gdzie mieszkasz?

Om vinteren går vi på ski hver søndag.Zimą w każdą niedzielę jeździmy na nartach.

Etter jobb handler jeg på Rema.Po pracy robię zakupy w Remie.

Kommer bussen snart?Czy autobus niedługo przyjedzie?

Hvorfor svarer du ikke på telefonen?Dlaczego nie odbierasz telefonu?

På fredag har barnehagen stengt, så jeg tar fri.W piątek przedszkole jest zamknięte, więc biorę wolne.