Pisanie formalne
E-maile, podania i reklamacje: jak zacząć, połączyć i zakończyć formalny tekst po norwesku.
Uczymy bokmål, najczęściej używanej odmiany pisanego norweskiego.
O co tu chodzi?
Styl formalny to sposób pisania, gdy czytelnik nie jest twoim znajomym: podanie o pracę, reklamacja, mail do właściciela mieszkania albo do szkoły dziecka. Potrzebuje jasnego początku, uprzejmych, ale konkretnych zdań i porządnego zakończenia.
Norweski styl formalny jest zaskakująco prosty. Zaczynasz od «Hei» albo «Hei, Kari», do wszystkich mówisz du, a imiona są całkiem normalne. Typowy początek to «Jeg viser til annonsen på finn.no» (nawiązuję do ogłoszenia na finn.no), a kończysz «Med vennlig hilsen» (z poważaniem) i imieniem w nowej linii, bez przecinka. Słowa łączące porządkują tekst: «derfor» (dlatego), «i tillegg» (ponadto), «likevel» (mimo to).
Polski list formalny to «Szanowny Panie», «Pan» i «Pani» z wielkiej litery i «Z poważaniem». Po norwesku to brzmiałoby sztywno. «Kjære herr Hansen» i forma «De» są staroświeckie, więc spokojnie pisz du, małą literą, nawet do dyrektora. Uważaj za to na szyk po słowach łączących: «I tillegg har jeg førerkort» (ponadto mam prawo jazdy), a nie «I tillegg jeg har», bo czasownik dalej musi być drugi. Przyda się przy każdym podaniu o pracę, każdej reklamacji spóźnionej paczki i każdej wiadomości do gminy czy NAV.
Zasady
- Powitanie: Hei / Hei, Kari! (najczęstsze, także w pracy) – God dag (bardziej formalne) – Til den det måtte angå (bardzo formalne, rzadkie).
- Norweski styl formalny jest prosty: du do wszystkich, imiona są normalne. 'Kjære herr Hansen' i 'De' brzmią staroświecko. Nie tłumacz 'Szanowny Panie'!
- Początek: Jeg viser til annonsen på finn.no … (Nawiązując do ogłoszenia…) / Jeg skriver for å søke på stillingen som … / Takk for svar.
- Zakończenie: Med vennlig hilsen (Z poważaniem; formalne, też mvh), Vennlig hilsen, Hilsen (neutralne). Bez przecinka, imię w nowej linii.
- Przed zakończeniem: Jeg ser fram til å høre fra deg. / Ta gjerne kontakt hvis du har spørsmål.
- Łączniki – przyczyna/skutek: derfor (dlatego), dermed (tym samym), på grunn av (z powodu), ettersom (ponieważ). Kontrast: likevel (mimo to), imidlertid (jednak), derimot (natomiast), selv om.
- Dodawanie: dessuten (poza tym), i tillegg (dodatkowo), også, for øvrig. Struktura: for det første, for det andre, til slutt, på den ene siden … på den andre siden.
- Przysłówek na początku zdania wymusza inwersję: Derfor søker jeg … / Likevel mener jeg … / I tillegg har jeg … (nie 'I tillegg jeg har').
- Rejestr: kjempebra → svært bra, få → motta, si fra → informere, sjekke → undersøke, fikse → ordne. Unikaj skrótów pga. i bl.a. w podaniach.
- Typowe błędy: 'søke for stillingen' → søke PÅ; 'interessert for' (z polskiego 'zainteresowany') → interessert I; wielkie litery w nazwach języków – norsk, polsk małą literą.
- Jeden akapit = jedna myśl. Krótkie zdania – polskie długie, wielokrotnie złożone zdania brzmią po norwesku ciężko.
Przykłady
- Jeg viser til annonsen på finn.no og søker herved på stillingen som sykepleier.Nawiązując do ogłoszenia na finn.no, ubiegam się o stanowisko pielęgniarki.
- Jeg har fem års erfaring fra butikk. I tillegg snakker jeg tre språk.Mam pięć lat doświadczenia w handlu. Poza tym mówię w trzech językach.
- Varen kom ødelagt. Derfor ber jeg om å få pengene tilbake.Towar przyszedł uszkodzony. Dlatego proszę o zwrot pieniędzy.
- Prosjektet er dyrt. Likevel mener jeg at vi bør satse på det.Projekt jest drogi. Mimo to uważam, że warto w niego zainwestować.
- På den ene siden er det praktisk, på den andre siden er det dyrt.Z jednej strony to praktyczne, z drugiej strony drogie.
- Ta gjerne kontakt hvis du har spørsmål.W razie pytań proszę o kontakt.
- Jeg ser fram til å høre fra deg.Czekam na odpowiedź.
- Med vennlig hilsen – Anna NowakZ poważaniem – Anna Nowak