Ironia i niedopowiedzenie
Norwegowie rzadko przesadzają. Pochwały są często ostrożne, krytyka pośrednia, a ironia podawana z kamienną twarzą. Nauczysz się czytać między wierszami.
Uczymy bokmål, najczęściej używanej odmiany pisanego norweskiego.
W skrócie: To, co brzmi chłodno, może być dużą pochwałą, a to, co brzmi pozytywnie, może być ironią. Decydują ton i sytuacja.
Zasady
- Ikke så verst: Dosłownie «nie najgorzej», ale często znaczy «całkiem dobrze» albo po prostu «dobrze»: Middagen var ikke så verst!
- Ikke dumt: «niegłupie» = dobry pomysł: Det var ikke dumt å ta med paraply.
- Greit nok: Jako odpowiedź: «w porządku, przyjmuję»: Greit nok. O czymś przeżytym bywa chłodne: Filmen var grei nok (film był taki sobie).
- Helt grei: O osobie: miły, łatwo się z nim dogadać: Han er helt grei.
- Ikke akkurat: «nie do końca» = wcale nie: Det var ikke akkurat billig (= było drogo).
- Ironia: Mówi się odwrotnie, często spokojnym głosem: Strålende vær i dag! (gdy leje jak z cebra)
- Pośrednia krytyka: «Jeg vet ikke helt om …» i «Kanskje vi kunne …» często znaczą: nie podoba mi się to.
- Grzeczne polecenia: «Kunne du tenke deg å …?» (Czy mógłbyś …?) to często uprzejme polecenie, nie prawdziwe pytanie.
- Autoironia: Norwegowie chętnie żartują z siebie: Jeg er ikke akkurat noen kokk.
- Janteloven: Chwalenie się zwykle źle wypada. Lepiej umniejszać własne osiągnięcia.
- Odpowiedź na pochwałę: Podziękuj – albo trochę umniejsz: Å, det var da ingenting (ach, to nic takiego).
- Suchy humor: Norweski humor jest często cichy i suchy. Jeśli nikt się nie śmieje, mógł to i tak być żart.
Typowy błąd: Przesadne zachwyty po polsku: «fantastisk!», «helt utrolig!» o zwykłym obiedzie brzmią nieszczerze. Po norwesku wystarczy: Dette var godt!
Przykłady
- Middagen var ikke så verst!Obiad był całkiem niezły!
- Det var ikke dumt å ta med paraply.Wzięcie parasola było dobrym pomysłem.
- Strålende vær i dag, altså! (sagt mens det øsregner)Piękna dziś pogoda, nie ma co! (gdy leje jak z cebra)
- Det var ikke akkurat billig.Nie było to bynajmniej tanie.
- Jeg er ikke akkurat noen kokk, men jeg prøver.Kucharz ze mnie żaden, ale się staram.
- Jeg vet ikke helt om det er så lurt.Nie jestem pewien, czy to taki dobry pomysł.
- Kunne du tenke deg å se på dette før fredag?Czy mógłbyś rzucić na to okiem przed piątkiem?
- Å, det var da ingenting.Ach, to nic takiego.