Kodėl taip nutiko ir kam to reikia? På grunn av, takket være, av glede, for å ir til middag paaiškinti su pavyzdžiais, garsu ir testu.
Vieni prielinksniai pasako, kodėl kas nors vyksta, kiti, kam kas nors reikalinga. Tai skirtumas tarp priežasties («Toget er forsinket på grunn av snø», traukinys vėluoja dėl sniego) ir tikslo («Jeg går på kurs for å lære norsk», lankau kursus, kad išmokčiau norvegų kalbą).
Dažniausiai priežastį nurodai su på grunn av («på grunn av været»). Jei rezultatas geras, gali sakyti takket være («takket være naboen»). Jausmai ir būsenos vartojami su av («Hun gråt av glede», «Jeg ble trøtt av mørket»). Tikslą rodo for å + bendratis («for å spare penger») arba til + daiktavardis («penger til mat», «fisk til middag»).
Lietuviškas «dėl» tinka beveik visur, «dėl sniego», «dėl ligos», todėl norisi vis sakyti på grunn av. Tačiau jausmus lietuviškai dažnai reiškia «iš» arba «nuo», «verkti iš džiaugsmo», «pavargti nuo tamsos», o norvegiškai abiem atvejais reikia av, «gråte av glede», «bli trøtt av mørket», ne fra. «Kad» su tikslu norvegiškai yra for å, todėl «taupau, kad nusipirkčiau automobilį» bus «Jeg sparer for å kjøpe bil».
Priežastį ir tikslą sutiksi visur. Ekranas stotyje praneša, kad traukinys atšauktas «på grunn av feil», ant kirpyklos durų kabo raštelis «Stengt grunnet sykdom», o per darbo pokalbį klausia, kodėl kreipeisi. Tada atsakai, pavyzdžiui, «for å bruke utdanningen min».
på grunn av + daiktavardis nurodo priežastį, dažnai ko nors blogo (på grunn av snø, på grunn av sykdom). Prieš visą sakinį vartok fordi (fordi det snør, nes sninga).
takket være vartojamas, kai priežastis gera (takket være naboen, takket være god hjelp). Apie ką nors bloga sakoma på grunn av.
grunnet ir som følge av reiškia tą patį kaip på grunn av, bet vartojami užrašuose, laiškuose ir naujienose (Stengt grunnet sykdom). Pokalbyje sakoma på grunn av.
av + jausmas ar būsena paaiškina, kodėl kas nors taip reaguoja (gråte av glede, skjelve av kulde, gjøre noe av frykt). Čia priklauso ir av nysgjerrighet (iš smalsumo) bei av høflighet (iš mandagumo).
Kai kas nors tave vargina, sukelia ligą ar pradžiugina, norvegai dažnai sako bli + būdvardis + av (Jeg blir trøtt av mørket, Han ble syk av maten). av rodo tai, kas sukėlė būseną.
for pasako, už ką dėkoji, giri ar baudi (takk for maten, ros for jobben, bot for å kjøre for fort). Po for eina daiktavardis arba å + veiksmažodis.
for å + bendratis nurodo tikslą, ką nori pasiekti (Jeg sparer for å kjøpe bil). Jei antroji dalis turi savo veiksnį, vartok for at + sakinys (for at barna skal lære norsk, kad vaikai išmoktų norvegų kalbą).
til pasako, kam kas nors skirta (fisk til middag, penger til mat, et skap til klær). Klausimuose til dažnai atsiduria gale (Hva skal du ha den til?, kam tau to reikia?).
for … skyld apgaubia tai, dėl ko ar dėl kieno ką nors darai (for barnas skyld, for din skyld, dėl vaikų, dėl tavęs). Pastovūs posakiai yra for sikkerhets skyld (dėl visa ko) ir for moro skyld (dėl smagumo).
«✗ Hun gråt fra glede» nukopijuoja «verkė iš džiaugsmo». Jausmams reikia av, «✓ Hun gråt av glede».
«✗ Jeg blir trøtt fra mørket» atkartoja «pavargstu nuo tamsos». Priežasčiai reikia av, «✓ Jeg blir trøtt av mørket».
«✗ Jeg sparer at kjøpe bil» bando pasakyti «kad nusipirkčiau». Tikslas yra for å, «✓ Jeg sparer for å kjøpe bil».
«✗ Vi har fisk for middag» atsiranda iš «pietums». Norvegiškai «✓ Vi har fisk til middag».
Pasirink tinkamą prielinksnį. Iš karto pamatysi atsakymą su garsu ir paaiškinimu.
Fotballkampen ble avlyst ___ grunn av regnet.
Fotballkampen ble avlyst på grunn av regnet.
Futbolo rungtynės atšauktos dėl lietaus.
💡 på grunn av yra pastovus posakis ir eina prieš daiktavardį.
Barna hoppet ___ glede da snøen kom.
Barna hoppet av glede da snøen kom.
Vaikai šokinėjo iš džiaugsmo, kai pasnigo.
💡 Jausmai, kurie paaiškina reakciją, vartojami su av.
Jeg tar nattbussen ___ å spare penger.
Jeg tar nattbussen for å spare penger.
Važiuoju naktiniu autobusu, kad sutaupyčiau pinigų.
💡 for å + bendratis nurodo tikslą, lietuviškai «kad».
Hun bestod norskprøven ___ god hjelp fra læreren.
Hun bestod norskprøven takket være god hjelp fra læreren.
Ji išlaikė norvegų kalbos egzaminą mokytojos pagalbos dėka.
💡 takket være nurodo gerą priežastį. til tross for reiškia «nepaisant», o i stedet for («vietoj») čia netinka.
Vi skal ha laks ___ middag i kveld.
Vi skal ha laks til middag i kveld.
Šįvakar vakarienei valgysime lašišą.
💡 til pasako, kam skirtas maistas, kaip til middag ir til frokost.
Takk ___ hjelpen i går!
Takk for hjelpen i går!
Ačiū už vakarykštę pagalbą!
💡 Dėkojama už ką nors, visada su for.
Jeg blir trøtt ___ å sitte foran skjermen hele dagen.
Jeg blir trøtt av å sitte foran skjermen hele dagen.
Pavargstu visą dieną sėdėdamas prie ekrano.
💡 bli + būdvardis + av rodo, kas sukelia būseną.
Frisørsalongen er stengt ___ sykdom.
Frisørsalongen er stengt grunnet sykdom.
Kirpykla uždaryta dėl ligos.
💡 grunnet reiškia på grunn av ir dažnai būna užrašuose.
Han fikk bot ___ å kjøre for fort.
Han fikk bot for å kjøre for fort.
Jis gavo baudą už greičio viršijimą.
💡 for pasako, už ką skiriama bauda ar pagyrimas.
Ta med ekstra votter ___ sikkerhets skyld.
Ta med ekstra votter for sikkerhets skyld.
Dėl visa ko pasiimk papildomas pirštines.
💡 for sikkerhets skyld yra pastovus posakis su for … skyld.
Veiksmažodžiai su prielinksniais → · Būdvardžiai su prielinksniais → · Veiksmažodžiai su dalelyte →
LT
Norsk
English
Polski
Latviešu
Українська
Deutsch
Română
Español