Veiksmažodžiai su dalelyte

Gi opp, ta imot, finne ut, stå opp. Maži žodeliai, kurie pakeičia veiksmažodžio reikšmę, su pavyzdžiais ir garsu.

stå opp	keltis (iš lovos) Jeg står opp klokka seks hver dag.Kasdien keliuosi šeštą valandą. 💡 Kirtis tenka «opp». «Jeg står» reiškia tik stovėti, o «jeg står opp» reiškia atsikelti iš lovos. Veiksmažodis neturi papildinio, o «ikke» eina prieš dalelytę, pvz., «I helgen står jeg ikke opp før ni» (savaitgalį nesikeliu anksčiau nei devintą).	A1
gå ut	išeiti (į lauką, į restoraną) Skal vi gå ut og spise i kveld?Gal šįvakar išeisime kur nors pavalgyti? 💡 Kirtis tenka «ut». «Ut» rodo judėjimą, o «ute» vietą, todėl sakome «Barna går ut» (vaikai išeina į lauką), bet «Barna er ute» (vaikai lauke). «Gå ut» taip pat gali reikšti eiti į restoraną ar į miestą, kaip čia.	A1
komme inn	įeiti (į vidų) Kom inn, det er kaldt ute!Užeik, lauke šalta! 💡 Kirtis tenka «inn». «Inn» vartojame judant, «inne» kai jau esame viduje, pvz., «Kom inn!» (užeik) ir «Vi sitter inne» (sėdime viduje). «Komme inn» gali reikšti ir būti priimtam, pvz., «Hun kom inn på sykepleien» (ji įstojo į slaugą).	A1
komme tilbake	grįžti Når kommer du tilbake fra ferien?Kada grįžti iš atostogų? 💡 Dalelytė kirčiuota. «Tilbake» reiškia atgal, ten, kur buvai, o «bak» reiškia už ko nors, pvz., «Sykkelen står bak huset» (dviratis stovi už namo). «Komme tilbake til» gali reikšti ir grįžti prie temos vėliau, pvz., «Jeg kommer tilbake til det» (prie to dar grįšiu).	A1
sette seg ned	atsisėsti Vær så god, sett deg ned her.Prašom, atsisėsk čia. 💡 Sangrąžinis įvardis keičiasi pagal asmenį ir stovi tarp veiksmažodžio ir dalelytės, pvz., «Jeg setter meg ned» ir «Sett deg ned!». «Ned» rodo kryptį, «nede» vietą, pvz., «Han bor nede i byen» (jis gyvena apačioje, mieste). Dažnai užtenka «Sett deg!».	A1
ta på seg	apsivilkti, užsidėti Ta på deg lua, det er kaldt!Užsidėk kepurę, šalta! 💡 Su daiktavardžiu galima sakyti «Ta på deg lua» arba «Ta lua på deg». Su įvardžiu įvardis eina prieš dalelytę, pvz., «Ta den på deg» (užsidėk ją). Be «seg» «ta på» reiškia liesti, pvz., «Ikke ta på maleriet!» (neliesk paveikslo), o «ta på seg ansvaret» reiškia prisiimti atsakomybę.	A1
ta av seg	nusiimti, nusiauti, nusivilkti Ta av deg skoene i gangen, er du snill.Prašau, nusiauk batus prieškambaryje. 💡 Kirtis tenka «av». Su įvardžiu sakome «Ta dem av deg» (nusiauk juos). Norvegijoje beveik visi namuose nusiauna batus, net svečiuose. «Flyet tar av» reiškia, kad lėktuvas pakyla. Nesakykite «ta ut».	A1
ha på seg	dėvėti, vilkėti Hun har på seg en rød kjole i dag.Šiandien ji vilki raudoną suknelę. 💡 «Ha på seg» apibūdina, ką vilkite, o «ta på seg» yra pats apsivilkimo veiksmas. Palyginkite «Hun tar på seg kjolen» (ji apsivelka suknelę) ir «Hun har på seg kjolen» (ji vilki suknelę). Nevartokite «bære» drabužiams, tai reiškia nešti ką nors sunkaus.	A1
ta med	pasiimti, atsinešti Husk å ta med matpakke i morgen.Nepamiršk rytoj pasiimti sumuštinių. 💡 Kirtis tenka «med». Dažnai pridedame «seg», pvz., «Ta med deg paraplyen» (pasiimk skėtį). Su įvardžiu sakome «Ta den med (deg)». «Matpakke» yra sumuštiniai, kuriuos norvegai nešasi į darbą, mokyklą ir darželį.	A1
bli med	eiti kartu, prisijungti Vil du bli med på kino i kveld?Ar nori šįvakar eiti kartu į kiną? 💡 Kirtis tenka «med». «Bli med» neturi papildinio, o veikla eina po «på», pvz., «Kan jeg bli med på turen?» (ar galiu eiti kartu į žygį?). Trumpas atsakymas į kvietimą yra «Ja, jeg blir gjerne med!» (taip, mielai eisiu).	A1
våkne opp	pabusti Babyen våknet opp klokka fire i natt.Kūdikis naktį pabudo ketvirtą valandą. 💡 Vienas «våkne» reiškia tą patį, bet «våkne opp» pabrėžia patį pabudimo momentą, o kirtis tenka «opp». Kai žadinate kitą žmogų, vartojate «vekke», pvz., «Kan du vekke meg klokka sju?» (gal pažadinsi mane septintą?).	A2
slå på	įjungti Kan du slå på TV-en? Nyhetene begynner.Gal gali įjungti televizorių? Prasideda žinios. 💡 Kirtis tenka «på». Su daiktavardžiu dažniausiai sakome «Slå på TV-en», su įvardžiu «Slå den på» (įjunk jį). Priešingybė yra «slå av». Lietuviškas «įjungti» skatina sakyti «slå inn», bet tai klaida.	A2
slå av	išjungti Husk å slå av lyset når du går.Nepamiršk išjungti šviesos, kai išeini. 💡 Kirtis tenka «av». Galima sakyti «Slå av lyset» arba «Slå lyset av», bet su įvardžiu tik «Slå det av» (išjunk ją). Lietuviškas «iš-» žodyje «išjungti» skatina sakyti «slå ut», bet tai klaida.	A2
gi opp	pasiduoti, mesti (ką) Ikke gi opp, du klarer det!Nepasiduok, tau pavyks! 💡 Kirtis tenka «opp». «Gi opp» gali būti vienas arba su papildiniu, pvz., «Hun ga opp drømmen» (ji atsisakė svajonės). Su įvardžiu įvardis eina pirmas, pvz., «Hun ga den aldri opp» (ji niekada jos neatsisakė). Be «opp» «gi» reiškia tiesiog duoti.	A2
ta imot	priimti Takk, jeg tar gjerne imot hjelp.Ačiū, mielai priimsiu pagalbą. 💡 «Imot» rašomas kartu ir yra kirčiuotas. Čia papildinys eina po dalelytės, net kai tai įvardis, pvz., «Hun tok imot oss i døra» (ji pasitiko mus prie durų). «Ta imot» galima svečius, siuntinį, pasiūlymą ar kamuolį.	A2
finne ut	sužinoti, išsiaiškinti Jeg må finne ut når bussen går.Turiu sužinoti, kada važiuoja autobusas. 💡 Kirtis tenka «ut». Vienas «finne» reiškia rasti tai, kas buvo dingę, o «finne ut» reiškia gauti informacijos. Su įvardžiu sakome «Jeg skal finne det ut» (aš tai išsiaiškinsiu). «Finne ut av» reiškia suprasti, kaip kas veikia, pvz., «Jeg finner ikke ut av skjemaet» (nesuprantu šios formos).	A2
kle på seg	apsirengti Kle på deg, vi må gå om fem minutter.Apsirenk, po penkių minučių turime eiti. 💡 Kirtis tenka «på», o įvardis keičiasi pagal asmenį, pvz., «Jeg kler på meg» ir «Kle på deg!». Galima aprengti ir kitus, pvz., «Hun kler på ungen» (ji aprengia vaiką). Priešingybė yra «kle av seg», o «kle seg ut» reiškia persirengti kostiumu.	A2
skru på	įjungti, atsukti Skru på ovnen, det er kaldt her inne.Įjunk šildytuvą, čia viduje šalta. 💡 «Skru på» reiškia beveik tą patį kaip «slå på», bet dažnai vartojamas kalbant apie šildytuvus, čiaupus ir radiją, nes sukamas jungiklis. Kirtis tenka «på», o su įvardžiu sakome «Skru den på» (įjunk jį). Priešingybė yra «skru av».	A2
skru av	išjungti, užsukti Skru av komfyren før du går ut.Išjunk viryklę prieš išeidamas. 💡 Kirtis tenka «av». «Skru av» sakome apie viską, ką sukame, pvz., «Skru av vannet» (užsuk vandenį) arba «Skru det av» (išjunk tai). Tai gali reikšti ir atsukti, pvz., «skru av lokket» (atsukti dangtelį).	A2
rydde opp	sutvarkyti, susitvarkyti Etter festen ryddet vi opp i hele leiligheten.Po vakarėlio sutvarkėme visą butą. 💡 Kirtis tenka «opp». «Rydde» gali turėti tiesioginį papildinį, pvz., «rydde rommet» (sutvarkyti kambarį), o «rydde opp» vartojamas vienas arba su «i», pvz., «rydde opp i papirene» (sutvarkyti popierius). Posakis vartojamas ir perkeltine prasme, pvz., «Vi må rydde opp i økonomien» (turime sutvarkyti finansus).	A2
vaske opp	plauti indus Hvem vasker opp etter middagen i dag?Kas šiandien plaus indus po vakarienės? 💡 Kirtis tenka «opp». «Vaske opp» reiškia tik lėkščių, stiklinių ir puodų plovimą, o drabužius ir grindis tiesiog «vasker» be dalelytės. Nešvarūs indai vadinami «oppvasken», o mašina «oppvaskmaskin».	A2
fylle ut	užpildyti (formą) Du må fylle ut skjemaet fra NAV.Turi užpildyti NAV formą. 💡 Formas «fyller ut», kirčiuojant «ut». Su įvardžiu sakome «Fyll det ut og send det inn» (užpildyk ją ir išsiųsk). «Fylle opp» reiškia pripildyti, pvz., stiklinę, o «fylle inn» vartojame žodžiui įrašyti į tarpą, ne visai formai.	A2
logge inn	prisijungti Logg inn med BankID for å se søknaden.Prisijunk su BankID, kad pamatytum prašymą. 💡 «Logge inn» ir «logge på» reiškia tą patį, abu dažni NAV, mokesčių inspekcijos ir banko svetainėse. Galima sakyti ir «logge seg inn», pvz., «Jeg logget meg inn i går» (vakar prisijungiau). Priešingybė yra «logge ut» arba «logge av».	A2
logge ut	atsijungti Husk å logge ut når du er ferdig.Nepamiršk atsijungti, kai baigsi. 💡 Kirtis tenka «ut». Su sangrąžiniu įvardžiu sakome «Logg deg ut», o «ute» čia netinka, nes rodo vietą. Bendrame kompiuteryje, pvz., bibliotekoje, verta atsijungti.	A2
ringe tilbake	perskambinti Legen ringer deg tilbake i morgen.Gydytojas tau perskambins rytoj. 💡 Įvardis stovi tarp veiksmažodžio ir dalelytės, pvz., «Jeg ringer deg tilbake», o ne «ringer tilbake deg». Kirtis tenka «tilbake». «Ringe igjen» reiškia paskambinti dar kartą.	A2
sette på	įjungti (muziką), užkaisti (virdulį) Kan du sette på litt rolig musikk?Gal gali įjungti ramios muzikos? 💡 Kirtis tenka «på». «Sette på» galima muziką, filmą, skalbimo mašiną ar kavą, pvz., «Jeg setter på kaffe» (užkaisiu kavos). Su įvardžiu sakome «Sett den på» (įjunk tai). Be dalelytės «sette» reiškia tiesiog padėti.	A2
skrive ned	užsirašyti Skriv ned telefonnummeret mitt.Užsirašyk mano telefono numerį. 💡 Kirtis tenka «ned». «Skrive opp» reiškia tą patį, pvz., «Skriv opp nummeret» (užsirašyk numerį). Su įvardžiu sakome «Skriv det ned» (užsirašyk tai). «Skrive under» yra kas kita, tai reiškia pasirašyti.	A2
gå av	išlipti Jeg går av bussen på neste holdeplass.Išlipu iš autobuso kitoje stotelėje. 💡 Kirtis tenka «av». Iš autobuso ir traukinio «går av», o į juos «går på», nors iš tikrųjų nevaikštome. «Gå av» gali reikšti ir palikti pareigas, pvz., «Han går av med pensjon i mai» (gegužę jis išeina į pensiją). Nesakykite «gå ut».	A2
sjekke inn	užsiregistruoti Vi må sjekke inn to timer før avgang.Turime užsiregistruoti dvi valandas prieš išvykimą. 💡 Kirtis tenka «inn». Registruojamės oro uoste ir viešbutyje, pvz., «sjekke inn på et hotell». Išvykdami sakome «sjekke ut». Vienas «sjekke» reiškia patikrinti.	A2
sjekke ut	išsiregistruoti Vi sjekker ut av hotellet klokka elleve.Iš viešbučio išsiregistruojame vienuoliktą. 💡 Kirtis tenka «ut», o vieta eina po «av», pvz., «sjekke ut av hotellet». Šnekamojoje kalboje «sjekke ut» reiškia ir apžiūrėti ką nors, pvz., «Sjekk ut den nye kafeen!» (užsuk į naują kavinę).	A2
gå ned	sumažėti, nukristi Prisen på strøm har gått ned i høst.Šį rudenį elektros kaina sumažėjo. 💡 Kirtis tenka «ned». «Gå ned» gali reikšti nusileisti laiptais arba tai, kad kažkas mažėja, o «gå ned i vekt» reiškia sulieknėti. Priešingybė yra «gå opp», pvz., «Sola går opp» (saulė teka) ir «Prisene går opp» (kainos kyla).	A2
flytte inn	įsikelti Vi flytter inn i den nye leiligheten i mai.Į naują butą įsikeliame gegužę. 💡 Kirtis tenka «inn», o vieta eina po «i», pvz., «flytte inn i et hus» (įsikelti į namą). Priešingybė yra «flytte ut av». Kai keičiate miestą ar šalį, sakote tiesiog «flytte til», pvz., «Vi flyttet til Norge for tre år siden» (prieš trejus metus persikėlėme į Norvegiją).	A2
vokse opp	užaugti Jeg vokste opp i Kraków.Užaugau Krokuvoje. 💡 Kirtis tenka «opp». Vienas «vokse» reiškia augti, didėti, pvz., «Barna vokser så fort» (vaikai taip greitai auga), o «vokse opp» kalba apie vaikystę ir vietą, kur užaugote.	A2
kjenne igjen	atpažinti Jeg kjente deg nesten ikke igjen!Vos tavęs neatpažinau! 💡 Kirtis tenka «igjen». Įvardis eina prieš «igjen», o «ikke» po įvardžio, pvz., «Jeg kjente henne ikke igjen» (jos neatpažinau). Vienas «kjenne» reiškia pažinoti žmogų arba jausti.	A2
slappe av	atsipalaiduoti, pailsėti I helgen vil jeg bare slappe av hjemme.Savaitgalį noriu tiesiog pailsėti namuose. 💡 Kirtis tenka «av», o veiksmažodis niekada neturi papildinio. Galima sakyti «slappe av med en bok» (atsipalaiduoti su knyga) arba tiesiog «Slapp av!», kas reiškia ir «nusiramink». «Koble av» reiškia beveik tą patį.	A2
spise opp	suvalgyti viską Spis opp maten din før du går ut.Suvalgyk viską prieš išeidamas. 💡 «Opp» kirčiuotas ir rodo, kad kažkas baigiama iki galo. Tą patį matome «drikke opp» (išgerti) ir «bruke opp» (sunaudoti). Su įvardžiu sakome «Spis den opp» (suvalgyk tai).	A2
låse opp	atrakinti Kan du låse opp døra for meg?Gal gali man atrakinti duris? 💡 Kirtis tenka «opp». Priešingybė yra tiesiog «låse», be dalelytės, pvz., «Husk å låse døra» (nepamiršk užrakinti durų). Atrakiname ir telefoną, pvz., «låse opp telefonen med fingeravtrykk». Su įvardžiu sakome «Lås den opp».	A2
prøve på	pasimatuoti Kan jeg prøve på denne jakka?Ar galiu pasimatuoti šią striukę? 💡 Kirtis tenka «på». Papildinys gali eiti ir prieš dalelytę, pvz., «Du må prøve skoene på før du kjøper dem» (pasimatuok batus prieš pirkdamas), o įvardis visada stovi ten, pvz., «Prøv den på!» (pasimatuok ją). Vienas «prøve» reiškia bandyti.	A2
komme fram	atvykti, nuvykti Send meg en melding når du kommer fram.Parašyk man žinutę, kai nuvyksi. 💡 Teisingi abu variantai, «fram» ir «frem», o dalelytė kirčiuota. «Komme fram til» reiškia pasiekti vietą ar rezultatą, pvz., «Vi kom fram til en løsning» (priėjome sprendimą). Nepainiokite su «foran», kuris reiškia priešais.	A2
se ut	atrodyti Du ser trøtt ut i dag.Šiandien atrodai pavargęs. 💡 Būdvardis stovi tarp veiksmažodžio ir «ut», pvz., «Du ser sliten ut» (atrodai išsekęs), o kirtis tenka «ut». Su daiktavardžiu vartojame «se ut som», pvz., «Han ser ut som faren sin» (jis atrodo kaip tėvas). Posakyje «se ut av vinduet» (žiūrėti pro langą) «ut» turi įprastą reikšmę.	A2
legge seg ned	atsigulti Hunden la seg ned foran peisen.Šuo atsigulė prie židinio. 💡 Vienas «legge seg» dažnai reiškia eiti miegoti, pvz., «Jeg legger meg klokka elleve» (einu miegoti vienuoliktą). «Legge seg ned» reiškia atsigulti ten, kur esi, pvz., ant sofos ar ant žemės, kirčiuojant «ned». Įvardis keičiasi pagal asmenį, pvz., «Legg deg ned!».	A2
skru opp	pagarsinti, padidinti Kan du skru opp lyden litt?Gal gali truputį pagarsinti? 💡 «Skru opp» reiškia padidinti garsą, šilumą ar šviesą, o «skru på» reiškia ką nors įjungti. Kirtis tenka «opp», o su įvardžiu sakome «Skru den opp» (pagarsink). Priešingybė yra «skru ned».	B1
skru ned	patildyti, sumažinti Skru ned musikken, babyen sover.Patildyk muziką, kūdikis miega. 💡 Kirtis tenka «ned», o su įvardžiu sakome «Skru den ned» (patildyk). «Skru ned» tinka ir šildymui, pvz., «Skru ned ovnen om natta» (naktį sumažink šildytuvą). Jei norite visiškos tylos, sakykite «skru av».	B1
ta opp	iškelti (klausimą), aptarti Vi tar opp saken på neste møte.Šį klausimą iškelsime kitame susirinkime. 💡 «Ta opp» turi daug reikšmių, o kirtis visada tenka «opp». Galima iškelti klausimą, pakelti ką nors nuo grindų, įrašyti vaizdo įrašą ar paimti paskolą, visa tai su «ta opp». Su įvardžiu sakome «Vi tar det opp neste gang» (aptarsime tai kitą kartą).	B1
ta ut	išsiimti (pinigų) Jeg må ta ut penger i minibanken.Turiu išsiimti pinigų iš bankomato. 💡 Kirtis tenka «ut». «Ta ut» galima pinigus, atostogas ir vaiko priežiūros atostogas, pvz., «Han tar ut pappapermisjon i vår» (pavasarį jis ima tėvystės atostogas). Su įvardžiu sakome «ta dem ut». Priešingybė yra «sette inn» (įnešti).	B1
dukke opp	pasirodyti, atsirasti Han dukket opp en time for sent.Jis pasirodė valanda per vėlai. 💡 Kirtis tenka «opp». «Dukke opp» sakome apie žmones ir dalykus, kurie atsiranda staiga ar netikėtai, pvz., «Det har dukket opp et problem» (iškilo problema). Veiksmažodis neturi papildinio.	B1
si opp	išeiti iš darbo; nutraukti (sutartį) Hun sa opp jobben sin i juni.Birželį ji išėjo iš darbo. 💡 Kirtis tenka «opp». Galima nutraukti darbą, buto nuomą ar prenumeratą, o su įvardžiu sakome «si den opp». Kai tai daro darbdavys, sakoma «bli sagt opp» (būti atleistam), pvz., «Han ble sagt opp i fjor» (pernai jį atleido).	B1
legge merke til	pastebėti La du merke til det nye skiltet?Ar pastebėjai naują ženklą? 💡 Tai pastovus posakis, o «merke» visada stovi tarp veiksmažodžio ir «til», pvz., «Jeg la merke til at hun var stille» (pastebėjau, kad ji tyli). Su įvardžiu sakome «Jeg la ikke merke til det» (to nepastebėjau). Trumpesnis variantas yra «merke», pvz., «Merket du noe?» (ar ką nors pastebėjai?).	B1
se etter	prižiūrėti; ieškoti Kan du se etter barna en times tid?Gal gali valandą prižiūrėti vaikus? 💡 «Se etter» turi dvi reikšmes. Viena yra prižiūrėti, kaip čia, o kita ieškoti, pvz., «Jeg ser etter nøklene mine» (ieškau raktų). Kirtis tenka «etter». Nesakykite «se for».	B1
se fram til	laukti (su džiaugsmu) Jeg ser fram til sommerferien.Labai laukiu vasaros atostogų. 💡 Teisingi abu, «fram» ir «frem», o dalelytė kirčiuota. Po «til» eina daiktavardis arba «å» su veiksmažodžiu, pvz., «Jeg ser fram til å møte deg» (laukiu susitikimo su tavimi). Laiškuose daugelis rašo «Ser fram til å høre fra deg» (laukiu atsakymo).	B1
finne på	veikti, sugalvoti Hva skal vi finne på i helgen?Ką veiksime savaitgalį? 💡 Kirtis tenka «på». «Finne på» reiškia veikti ką nors dėl malonumo arba sugalvoti idėją, pvz., «Ungene fant på et nytt spill» (vaikai sugalvojo naują žaidimą). Gali skambėti ir neigiamai, pvz., «Hva har du funnet på nå?» (ką tu vėl prisidirbai?).	B1
finne opp	išrasti Hvem fant opp telefonen?Kas išrado telefoną? 💡 Kirtis tenka «opp». «Finne opp» reiškia sukurti ką nors visiškai naujo, iš čia žodis «oppfinnelse» (išradimas). Nepainiokite su «finne ut» (sužinoti) ir «finne på» (sugalvoti).	B1
holde opp	liautis, nustoti Når holder det opp å regne?Kada nustos lyti? 💡 Kirtis tenka «opp». «Holde opp» reiškia tą patį kaip «slutte» (liautis), o prieš daiktavardį vartojame «med», pvz., «Hold opp med det der!» (liaukis!). Be dalelytės «holde» reiškia laikyti ką nors rankoje.	B1
komme an på	priklausyti nuo Det kommer an på været i morgen.Tai priklauso nuo rytdienos oro. 💡 «Komme an på» beveik visada vartojamas su veiksniu «det», pvz., «Det kommer an på deg» (tai priklauso nuo tavęs). Kirtis tenka «an». «Det avhenger av» reiškia tą patį, bet skamba oficialiau.	B1
komme på	prisiminti, sugalvoti Jeg kommer ikke på navnet hans.Negaliu prisiminti jo vardo. 💡 Čia «på» yra kirčiuota dalelytė, o ne paprastas prielinksnis. Palyginkite «Jeg kom på en god idé» (sugalvojau gerą idėją) ir «Jeg kom på jobb klokka åtte» (atėjau į darbą aštuntą, vietos prielinksnis). Su įvardžiu sakome «Jeg kommer ikke på det» (negaliu to prisiminti).	B1
ta igjen	pasivyti Gå i forveien, jeg tar dere igjen.Eikite pirma, aš jus pasivysiu. 💡 Kirtis tenka «igjen», o įvardis eina prieš dalelytę, pvz., «Jeg tar deg igjen» (aš tave pasivysiu). «Ta igjen» gali reikšti ir pasivyti praleistą medžiagą, pvz., «Jeg må ta igjen det jeg har gått glipp av på kurset» (turiu pasivyti tai, ką praleidau kursuose).	B1
ta over	perimti Datteren tok over gården etter faren.Dukra perėmė ūkį po tėvo. 💡 Kirtis tenka «over». Su įvardžiu sakome «Hun tok den over» (ji jį perėmė). Perimame ūkius, parduotuves, atsakomybę ir pamainas, pvz., «Kan du ta over vakta mi på lørdag?» (ar gali perimti mano pamainą šeštadienį?).	B1
gi bort	atiduoti, padovanoti Vi gir bort babyklærne til naboen.Kūdikio drabužėlius atiduodame kaimynui. 💡 Kirtis tenka «bort». «Gi bort» reiškia atiduoti ką nors nemokamai, dažnai tai, ko nebereikia, o «gi vekk» reiškia tą patį. Su įvardžiu sakome «Vi gir dem bort» (mes juos atiduodame). Finn.no svetainėje galite ieškoti skelbimų «Gis bort» (atiduodama nemokamai).	B1
gi ut	išleisti Forlaget gir ut boka i mars.Leidykla išleis knygą kovą. 💡 Kirtis tenka «ut». Leidžiame knygas, albumus ir laikraščius, o pati knyga «kommer ut» (pasirodo). «Gi seg ut for» reiškia apsimesti kuo nors, pvz., «Han ga seg ut for å være politi» (jis apsimetė policininku).	B1
kaste bort	švaistyti, gaišti (laiką) Ikke kast bort tida di på det.Negaišk tam laiko. 💡 Kirtis tenka «bort». Švaistome laiką, pinigus ir maistą. Vienas «kaste» reiškia išmesti ką nors į šiukšles, pvz., «Kast den gamle maten» (išmesk seną maistą). Su įvardžiu sakome «Ikke kast den bort» (nešvaistyk to).	B1
kaste ut	išmesti, iškeldinti Utleieren kastet dem ut etter tre måneder.Nuomotojas po trijų mėnesių juos išmetė. 💡 Čia matote įvardžių taisyklę. Su daiktavardžiu sakome «kaste ut leietakeren» (išmesti nuomininką), bet su įvardžiu «kaste dem ut» (išmesti juos). Kirtis tenka «ut». «Kaste ut» sakoma ir apie daiktus, pvz., «Vi kastet ut den gamle sofaen» (išmetėme seną sofą).	B1
kaste opp	vemti Barnet kastet opp hele natta.Vaikas vėmė visą naktį. 💡 Dalelytė sukuria visai naują žodį, nes «kaste opp» reiškia vemti. Jei metate kamuolį aukštyn, geriau sakyti «kaste ballen opp i lufta». Kirtis tenka «opp». Sergant žarnyno gripu, FHI rekomenduoja vaikui likti namie, kol praeis 48 valandos nuo paskutinio vėmimo.	B1
melde seg på	užsirašyti, užsiregistruoti (į) Jeg har meldt meg på et norskkurs.Užsirašiau į norvegų kalbos kursus. 💡 Įvardis keičiasi pagal asmenį, pvz., «Jeg melder meg på» ir «Har du meldt deg på?», o kirtis tenka «på». Į kursus, išvykas ir varžybas registruojamės su «på», o į organizacijas su «inn i», pvz., «melde seg inn i fagforeningen» (įstoti į profsąjungą). Priešingybė yra «melde seg av».	B1
melde seg av	išsiregistruoti, atsisakyti (dalyvavimo) Hun meldte seg av kurset etter to uker.Po dviejų savaičių ji išsiregistravo iš kursų. 💡 «Melde seg av» yra «melde seg på» priešingybė ir vartojamas kalbant apie kursus, išvykas ir renginius, kirčiuojant «av». Iš organizacijos «melder vi oss ut», pvz., «Han meldte seg ut av klubben» (jis išstojo iš klubo). Svetainėse mygtukas dažnai vadinasi «Avmelding».	B1
betale tilbake	grąžinti (pinigus) Jeg betaler deg tilbake på fredag.Grąžinsiu tau penktadienį. 💡 Asmuo stovi tarp veiksmažodžio ir dalelytės, pvz., «Jeg betaler deg tilbake» (aš tau grąžinsiu). Tai, ką grąžinate, gali eiti po dalelytės, pvz., «betale tilbake lånet» (grąžinti paskolą), o kirtis tenka «tilbake». Studijų paskolą iš Lånekassen taip pat reikia grąžinti.	B1
levere inn	pateikti, atiduoti Du må levere inn søknaden før 1. mars.Prašymą turi pateikti iki kovo 1 dienos. 💡 Kirtis tenka «inn». Pateikiame prašymus, namų darbus, raktus ir formas, o su įvardžiu sakome «Lever den inn» (pateik jį). Vienas «levere» dažnai reiškia pristatyti prekes, pvz., «Posten leverer pakken i morgen» (paštas rytoj pristatys siuntinį).	B1
skrive ut	atspausdinti; išrašyti Kan du skrive ut billetten for meg?Gal gali man atspausdinti bilietą? 💡 «Skrive ut» turi tris dažnas reikšmes. Spausdiname dokumentą, gydytojas išrašo vaistų, o pacientą išrašo iš ligoninės, visa tai su «skrive ut». Kirtis tenka «ut», o su įvardžiu sakome «Skriv den ut» (atspausdink jį).	B1
slå opp	pasitikrinti (žodyne) Slå opp ordet i ordboka.Pasitikrink šį žodį žodyne. 💡 Kirtis tenka «opp», o su įvardžiu sakome «Slå det opp» (pasitikrink tai). «Slå opp» taip pat reiškia išsiskirti, pvz., «Hun slo opp med kjæresten» (ji išsiskyrė su vaikinu). Svetainėje ordbokene.no galite pasitikrinti kiekvieną šio sąrašo žodį.	B1
legge ved	pridėti (priedą) Husk å legge ved CV-en din.Nepamiršk pridėti savo gyvenimo aprašymo. 💡 Kirtis tenka «ved». Tai, ką pridedate, vadinasi «vedlegg» (priedas), tiek el. laiškuose, tiek laiškuose, o su įvardžiu sakome «Legg den ved» (pridėk jį). Darbo prašymuose dažnai rašoma «Vedlagt følger CV og attester» (pridedu CV ir rekomendacijas).	B1
legge på seg	priaugti svorio Jeg har lagt på meg fem kilo i høst.Šį rudenį priaugau penkis kilogramus. 💡 Įvardis keičiasi pagal asmenį, pvz., «Hun har lagt på seg» (ji priaugo svorio), o kirtis tenka «på». Priešingybė yra «gå ned i vekt» (numesti svorio). Be «seg» «legge på» gali reikšti pakelti kainas, pvz., «Butikken har lagt på prisene» (parduotuvė pakėlė kainas).	B1
legge ut	įkelti (į internetą) Hun la ut bilder fra turen på Instagram.Ji įkėlė kelionės nuotraukų į Instagramą. 💡 Kirtis tenka «ut». «Legge ut» reiškia padaryti ką nors prieinamą, pvz., nuotraukas internete ar būstą pardavimui, pvz., «De la ut huset for salg» (jie pateikė namą parduoti). Tai gali reikšti ir kol kas sumokėti už kitus, pvz., «Jeg la ut for billettene» (kol kas sumokėjau už bilietus).	B1
reise bort	išvykti Vi reiser bort i påsken.Per Velykas išvykstame. 💡 «Bort» rodo kryptį, o «borte» tai, kad jūsų nėra, pvz., «Vi er borte i påsken» (per Velykas mūsų nebus). Kirtis tenka «bort». Daug norvegų per Velykas išvyksta, dažnai į namelį kalnuose.	B1
få til	pavykti, sugebėti Jeg har øvd lenge, men jeg får ikke til uttalen.Ilgai praktikavausi, bet tarimas vis tiek nepavyksta. 💡 Kirtis tenka «til». Su įvardžiu įvardis eina prieš dalelytę, pvz., «Jeg får det ikke til» (man tai nepavyksta). «Få til» gali reikšti ir ką nors suorganizuoti, pvz., «Vi fikk til et møte på fredag» (pavyko suorganizuoti susitikimą penktadienį).	B1
få med seg	suprasti, nepraleisti; pasiimti Fikk du med deg hva læreren sa?Ar supratai, ką pasakė mokytojas? 💡 Įvardis keičiasi pagal asmenį, pvz., «Jeg fikk ikke med meg navnet» (neišgirdau vardo), o kirtis tenka «med». «Få med seg» gali reikšti ir spėti į ką nors, pvz., «Vi fikk med oss slutten av konserten» (spėjome į koncerto pabaigą), arba ką nors pasiimti.	B1
stå på	nepasiduoti, stengtis; būti įjungtam Stå på, du er nesten ferdig!Nepasiduok, beveik baigei! 💡 Kirtis tenka «på». «Stå på» reiškia sunkiai dirbti ir nepasiduoti, tai ir dažnas palaikymo šūksnis. Apie prietaisus tai reiškia, kad jie įjungti, pvz., «TV-en står på hele dagen» (televizorius įjungtas visą dieną).	B1
tenke seg om	gerai pagalvoti, apsvarstyti Tenk deg om før du skriver under.Gerai pagalvok prieš pasirašydamas. 💡 Kirtis tenka «om», o įvardis keičiasi pagal asmenį, pvz., «Jeg må tenke meg om» (turiu pagalvoti). Su papildiniu vartojame «tenke over», pvz., «Jeg skal tenke over tilbudet» (apsvarstysiu pasiūlymą). «Tenke på» reiškia galvoti apie ką nors.	B1
glemme igjen	pamiršti (kur nors) Jeg glemte igjen lua på bussen.Pamiršau kepurę autobuse. 💡 «Glemme igjen» reiškia kur nors palikti daiktą, kirčiuojant «igjen». Vienas «glemme» reiškia neprisiminti, pvz., «Jeg glemte navnet hans» (pamiršau jo vardą). Autobuse palikti daiktai dažnai patenka į rastų daiktų biurą («hittegods»).	B1
stikke innom	užsukti (į) Jeg stikker innom butikken på vei hjem.Pakeliui namo užsuksiu į parduotuvę. 💡 Kirtis tenka «innom», o vieta eina iškart po dalelytės, be prielinksnio, pvz., «stikke innom naboen» (užsukti pas kaimyną). Vienas «stikke» reiškia įdurti, o «stikke av» reiškia pabėgti.	B1
pusse opp	suremontuoti, atnaujinti Vi skal pusse opp badet i sommer.Šią vasarą remontuosime vonios kambarį. 💡 Kirtis tenka «opp». Vienas «pusse» reiškia valyti ar blizginti, pvz., «pusse tennene» (valytis dantis), o «pusse opp» reiškia atnaujinti kambarį ar namą. Su įvardžiu sakome «Vi pusset det opp i fjor» (pernai jį suremontavome).	B1
høre etter	įdėmiai klausytis Hør etter nå, dette er viktig!Įdėmiai klausyk, tai svarbu! 💡 Kirtis tenka «etter». «Høre etter» reiškia įdėmiai klausytis ir įsiminti, kas sakoma, o «høre på» reiškia klausytis ko nors, pvz., «høre på musikk» (klausytis muzikos). «Høre etter om» reiškia pasitikrinti, ar, pvz., «Jeg skal høre etter om det er ledig» (pasiteirausiu, ar laisva).	B1
lukke opp	atidaryti (duris) Kan du lukke opp døra? Jeg har ikke nøkkel.Gal gali atidaryti duris? Neturiu rakto. 💡 Čia daugelis suklysta, nes «lukke» reiškia uždaryti, o «lukke opp» atidaryti. Uždaryti duris yra «lukke igjen» arba tiesiog «lukke», pvz., «Husk å lukke igjen porten» (nepamiršk uždaryti vartelių). Dalelytė kirčiuota.	B1
kjøre opp	laikyti vairavimo egzaminą Jeg strøk første gang jeg kjørte opp.Pirmą kartą neišlaikiau vairavimo egzamino. 💡 Kirtis tenka «opp». «Kjøre opp» reiškia laikyti praktinį vairavimo egzaminą Statens vegvesen įstaigoje, o pats egzaminas vadinasi «oppkjøring». Vienas «kjøre» reiškia tiesiog vairuoti.	B1
kle seg ut	persirengti (kostiumu) Barna kler seg ut til karnevalet i barnehagen.Vaikai persirengia darželio karnavalui. 💡 Įvardis stovi tarp veiksmažodžio ir dalelytės, pvz., «Jeg kler meg ut som pirat» (persirengiu piratu), o kirtis tenka «ut». Nepainiokite su «kle av seg» (nusirengti) ar «kle seg om» (persirengti kitais drabužiais).	B1
stille opp	padėti, būti šalia; dalyvauti Vennene mine stilte opp da jeg flyttet.Kai kraustiausi, draugai man padėjo. 💡 Kirtis tenka «opp». «Stille opp» reiškia būti šalia ir padėti, pvz., «Hun stiller alltid opp for andre» (ji visada padeda kitiems), arba dalyvauti, pvz., «stille opp til et intervju» (sutikti duoti interviu). Tai gali reikšti ir sustatyti daiktus eile.	B1
holde ut	iškęsti, ištverti Jeg holder ikke ut denne støyen lenger.Nebegaliu ištverti šio triukšmo. 💡 Kirtis tenka «ut». Su įvardžiu įvardis eina prieš dalelytę, pvz., «Jeg holder det ikke ut» (aš to neištveriu). «Holde ut» gali būti ir be papildinio, pvz., «Hold ut, det er bare en uke igjen!» (laikykis, liko tik savaitė!).	B2
legge ned	uždaryti, likviduoti Kommunen vil legge ned skolen i bygda.Savivaldybė nori uždaryti kaimo mokyklą. 💡 Kirtis tenka «ned». «Legge ned» reiškia uždaryti ką nors visam laikui, pvz., mokyklą, gamyklą ar paštą. «Legge ned arbeidet» reiškia streikuoti, o su įvardžiu sakome «De la den ned i fjor» (pernai ją uždarė).	B2
legge fram	pristatyti, pateikti Forskerne la fram en ny rapport i går.Mokslininkai vakar pristatė naują ataskaitą. 💡 Kirtis tenka «fram», o «frem» taip pat teisinga. Posakis dažnas žiniose, pvz., «Regjeringen la fram statsbudsjettet» (vyriausybė pateikė biudžetą). Nepainiokite «fram» su «foran» (priešais), o su įvardžiu sakome «De la den fram».	B2
ta seg sammen	susiimti Nå må du ta deg sammen!Dabar turi susiimti! 💡 Įvardis keičiasi pagal asmenį ir stovi prieš «sammen», pvz., «Jeg tok meg sammen og ringte» (susiėmiau ir paskambinau). Kirtis tenka «sammen». Pasakytas kitam žmogui, posakis gali skambėti griežtai.	B2
gi fra seg	atiduoti, perduoti Du må gi fra deg nøklene når du flytter.Kai išsikraustysi, turėsi atiduoti raktus. 💡 Čia dalelytė «fra» eina prieš įvardį, pvz., «Han ga fra seg passet» (jis atidavė pasą), o kirtis tenka «fra». Įvardis keičiasi pagal asmenį, pvz., «Jeg ga fra meg nøklene». «Ikke gi fra seg en lyd» reiškia neišleisti nė garso.	B2
slå seg ned	apsigyventi, įsikurti Familien slo seg ned i Tromsø.Šeima apsigyveno Tromsėje. 💡 Kirtis tenka «ned». «Slå seg ned» reiškia persikelti kur nors ilgam, bet gali reikšti ir atsisėsti, pvz., «slå seg ned ved bordet» (atsisėsti prie stalo). Įvardis keičiasi pagal asmenį, pvz., «Vi slo oss ned i Bodø» (apsigyvenome Budėje).	B2
slå til	pasinaudoti (proga), ryžtis Tilbudet var så bra at jeg slo til.Pasiūlymas buvo toks geras, kad juo pasinaudojau. 💡 Kirtis tenka «til». «Slå til» reiškia priimti pasiūlymą arba pasinaudoti proga. Tai gali reikšti ir ką nors trenkti, pvz., «Han slo til meg» (jis man trenkė), o apie orą, kad kažkas staiga ateina, pvz., «Det slo til med kulde» (staiga atšalo).	B2
gå ut på	esmė yra, apimti Jobben går ut på å hjelpe eldre.Darbo esmė yra padėti senyviems žmonėms. 💡 Kirtis tenka «ut», o po «på» dažnai eina «å» su veiksmažodžiu. Posakis naudingas darbo pokalbyje, pvz., «Hva går stillingen ut på?» (ką apima šios pareigos?). Vienas «gå ut» reiškia išeiti į lauką ar į miestą.	B2
se ned på	žiūrėti iš aukšto (į) Man skal ikke se ned på andre.Nereikia žiūrėti į kitus iš aukšto. 💡 Kirtis tenka «ned», o «på» eina prieš asmenį. Priešingybė yra «se opp til» (žavėtis), pvz., «Hun ser opp til storesøsteren sin» (ji žavisi vyresniąja seserimi). Pažodžiui «se ned» reiškia tiesiog pažiūrėti žemyn.	B2

Praktikuokis

Pasirink tinkamą prielinksnį. Iš karto pamatysi atsakymą su garsu ir paaiškinimu.

Stå ___, du er nesten ferdig!
Kom ___, det er kaldt ute!
Etter festen ryddet vi ___ i hele leiligheten.
I helgen vil jeg bare slappe ___ hjemme.
Jobben går ___ på å hjelpe eldre.
Forlaget gir ___ boka i mars.
Vær så god, sett deg ___ her.
Jeg holder ikke ___ denne støyen lenger.
Kan du se ___ barna en times tid?
Babyen våknet ___ klokka fire i natt.