Būdvardžiai su prielinksniais

Glad i, redd for, interessert i, flink til. Būdvardžiai, kurie visada vartojami su tuo pačiu prielinksniu, su pavyzdžiais ir garsu.

Praktikuokis ↓

glad i	mylėti, labai mėgti (ką) Jeg er veldig glad i barna mine.Labai myliu savo vaikus. 💡 «Glad i» reiškia meilę ir stiprų prieraišumą žmonėms, gyvūnams, maistui ar vietoms, pvz., «Jeg er glad i deg» (aš tave myliu). «Glad for» reiškia dėkingumą ar džiaugsmą dėl to, kas įvyko, pvz., «Jeg er glad for gaven» (džiaugiuosi dovana).	A1
redd for	bijoti (ko) Sønnen min er redd for store hunder.Mano sūnus bijo didelių šunų. 💡 «Redd for» gali reikšti ir nerimą, pvz., «Jeg er redd for at bussen er sen» (bijau, kad autobusas vėluos). Lietuviškai sakome «bijoti ko» be prielinksnio, todėl lengva pamiršti «for». Nesakykite «redd av».	A1
gift med	vedęs (ką), ištekėjusi (už ko) Hun er gift med en mann fra Tromsø.Ji ištekėjusi už vyro iš Tromsės. 💡 Norvegiškai sakoma «gift med» (susituokęs su) ir vyrui, ir moteriai. Nėra skirtumo kaip lietuviškai «vedęs» ir «ištekėjusi», visada tik «gift».	A1
ferdig med	baigęs (ką), pabaigti Er du ferdig med leksene dine?Ar jau baigei namų darbus? 💡 «Ferdig med» gali reikšti ir tai, kad su kuo nors baigei visam laikui, pvz., «Jeg er ferdig med ham» (su juo baigta). Be papildinio sakoma tik «ferdig», pvz., «Middagen er ferdig» (vakarienė paruošta).	A1
flink til	gabus, sumanus (ką daryti) Hun er flink til å lage mat.Ji gerai gamina maistą. 💡 Prieš veiksmą su «å» vartokite «flink til», pvz., «flink til å synge» (gerai dainuoja). Prieš mokomąjį dalyką dažnai sakoma «flink i», pvz., «flink i matte» (gabus matematikai). Klaida «flink for å» atsiranda dėl tikslo konstrukcijos «for å».	A1
sint på	piktas (ant ko) Mamma er sint på meg fordi jeg kom sent.Mama ant manęs pyksta, nes grįžau vėlai. 💡 Ant žmogaus pykstame «sint på», kaip lietuviškai «piktas ant». Dėl priežasties sakoma ir «sint for», pvz., «Hun er sint for at ingen ringte» (ji pyksta, kad niekas nepaskambino).	A1
velkommen til	laukiami (pas ką, į ką), sveiki atvykę į Dere er hjertelig velkommen til oss på lørdag.Šeštadienį jūs labai laukiami pas mus. 💡 Po «velkommen» beveik visada eina «til», tiek su vietomis, tiek su renginiais, pvz., «Velkommen til Norge», «Velkommen til festen». Nesakykite «velkommen i Norge». «Velkommen hjem» (sveikas grįžęs) neturi prielinksnio.	A1
snill mot	geras (kam), malonus (su kuo) Du må være snill mot katten.Turi būti geras katei. 💡 Taip pat sakoma «snill med», ypač vaikams, pvz., «Vær snill med lillebroren din» (būk geras jaunesniam broliui). Priešingybė yra «slem mot» (piktas su). Nevartokite «til».	A1
glad for	džiaugtis (kuo), dėkingas (už ką) Takk, jeg er så glad for hjelpen!Ačiū, labai džiaugiuosi pagalba! 💡 «Glad for» sakome apie tai, ką gavome, arba apie tai, kas įvyko. «Jeg er glad i hjelpen» skamba taip, lyg mylėtumėte pačią pagalbą. Tai dažna ir šiek tiek juokinga klaida.	A2
lei av	pavargęs nuo, įgrisęs (kas) Jeg er så lei av regnet i Bergen.Man jau įgriso lietus Bergene. 💡 Atkreipkite dėmesį į tris panašius posakius. «Lei av» reiškia, kad kažkas įgriso, «lei for» reiškia gailėtis («Jeg er lei for det», man dėl to gaila), o «lei seg» reiškia liūdėti («Hun er lei seg», jai liūdna).	A2
viktig for	svarbus (kam) Søvn er veldig viktig for små barn.Miegas labai svarbus mažiems vaikams.	A2
tom for	pritrūkti (ko), baigėsi Vi er tomme for melk, kan du kjøpe mer?Mums baigėsi pienas, gal gali nupirkti daugiau? 💡 Taip pat sakoma «gå tom for» (pritrūkti), pvz., «Bilen gikk tom for bensin» (mašinai baigėsi benzinas). Būdvardis derinamas su veiksniu, «jeg er tom», bet «vi er tomme».	A2
interessert i	besidomintis (kuo), domėtis (kuo) Er du interessert i fotball?Ar domiesi futbolu? 💡 Būdvardis jungiasi su «i», o veiksmažodis su «for». Sakome «Jeg er interessert i fotball», bet «Jeg interesserer meg for fotball». Daugelis šiuos du variantus painioja.	A2
fornøyd med	patenkintas (kuo) Sjefen er fornøyd med jobben din.Viršininkas patenkintas tavo darbu. 💡 Priešingybė yra «misfornøyd med» (nepatenkintas kuo), pvz., «Mange er misfornøyde med bussrutene». Lietuviškai sakome tiesiog «patenkintas kuo», o norvegiškai reikia «med».	A2
opptatt med	užsiėmęs (kuo) Jeg er opptatt med middagen akkurat nå.Dabar esu užsiėmęs vakariene. 💡 «Opptatt med» reiškia, kad kažką darote ir neturite laiko. «Opptatt av» reiškia, kad kas nors jums svarbu ir apie tai daug galvojate, pvz., «Hun er opptatt av miljøet» (jai rūpi aplinka).	A2
enig med	sutikti su (kuo), pritarti (kam) Jeg er helt enig med deg.Visiškai su tavimi sutinku. 💡 «Enig med» vartojame su žmonėmis, o «enig i» su nuomonėmis, pasiūlymais ir reikalais, pvz., «Jeg er enig med deg i det» (čia su tavimi sutinku). Kai keli žmonės susitaria, sakoma «enige om», pvz., «Vi ble enige om prisen» (susitarėme dėl kainos).	A2
enig i	sutikti su (kuo), pritarti (kam) Er du enig i det jeg sa?Ar sutinki su tuo, ką pasakiau?	A2
god i	gabus (kam), stiprus (iš ko) Hun er god i matte og naturfag.Jai gerai sekasi matematika ir gamtos mokslai. 💡 Prieš dalyką sakome «god i». Prieš veiksmą vartojame «god til å», pvz., «Han er god til å danse» (jis gerai šoka). Taip pat veikia «flink i / flink til å» ir priešingybė «dårlig i / dårlig til å».	A2
dårlig til	prastas (ką daryti), nemokėti gerai Jeg er dårlig til å huske navn.Man sunkiai sekasi įsiminti vardus.	A2
vant til	pratęs (prie ko) Jeg er ikke vant til så mye snø.Nesu pratęs prie tiek daug sniego. 💡 Po «vant til» eina daiktavardis arba «å» su veiksmažodžiu, pvz., «Hun er vant til å jobbe natt» (ji pratusi dirbti naktimis). Pratimo procesui sakoma «bli vant til», pvz., «Du blir fort vant til mørketida» (greitai priprasi prie tamsiojo laikotarpio).	A2
sikker på	tikras (dėl ko), įsitikinęs Er du sikker på at døra er låst?Ar esi tikras, kad durys užrakintos? 💡 Po «sikker på» dažnai eina šalutinis sakinys su «at», kaip čia. Priešingybė yra «usikker på», pvz., «Jeg er usikker på svaret» (nesu tikras dėl atsakymo). Nesakykite «sikker om».	A2
stolt av	didžiuotis (kuo) Vi er så stolte av deg!Mes tavimi labai didžiuojamės! 💡 Galima išgirsti ir «stolt over», pvz., «Han var stolt over datteren», bet dažniausiai sakoma «stolt av». Lietuviškai didžiuojamės kuo be prielinksnio, todėl lengva pamiršti «av».	A2
forelsket i	įsimylėjęs (ką) Han er forelsket i en jente fra klassen.Jis įsimylėjęs mergaitę iš klasės. 💡 Veiksmažodis yra «forelske seg i» (įsimylėti), pvz., «Hun forelsket seg i en nordmann». Lietuviškai įsimylime ką be prielinksnio, o norvegiškai reikia «i».	A2
klar for	pasiruošęs (kam) Er alle klare for turen i morgen?Ar visi pasiruošę rytdienos išvykai? 💡 Prieš «å» su veiksmažodžiu sakome «klar til», pvz., «Er du klar til å gå?» (pasiruošęs eiti?). «Klar over» reiškia visai kitką, žinoti apie ką nors, pvz., «Er du klar over at butikken stenger?» (ar žinai, kad parduotuvė užsidaro?).	A2
nervøs for	nervintis (dėl ko) Jeg er nervøs for norskprøven i morgen.Nervinuosi dėl rytojaus norvegų kalbos egzamino. 💡 Galima sakyti ir «nervøs før», bet tada kalbama apie laiką prieš įvykį, pvz., «Han var nervøs før intervjuet» (jis nervinosi prieš pokalbį). «Nervøs for» nurodo tai, dėl ko nerimaujate.	A2
spent på	laukti su nekantrumu, smalsu (kas bus) Jeg er spent på resultatet av prøven.Labai laukiu egzamino rezultato. 💡 «Spent» čia reiškia laukimą su smalsumo ir jaudulio mišiniu. Artimiausias lietuviškas atitikmuo yra «labai įdomu» arba «nekantriai laukiu».	A2
allergisk mot	alergiškas (kam) Datteren min er allergisk mot nøtter.Mano dukra alergiška riešutams. 💡 Dažniausiai sakoma «allergisk mot», bet pasitaiko ir «allergisk for» bei «allergisk overfor». Lietuviškai sakome «alergiškas kam» be prielinksnio, todėl lengva suklysti.	A2
forskjellig fra	skirtingas nuo, kitoks nei Norsk er ganske forskjellig fra polsk.Norvegų kalba gana skiriasi nuo lenkų kalbos. 💡 Su «annerledes» (kitoks) vartojame «enn», pvz., «Livet her er annerledes enn hjemme» (gyvenimas čia kitoks nei namie). Su «forskjellig» vartojame «fra». Todėl daugelis sako «forskjellig enn», bet tai laikoma klaida.	A2
full av	pilnas (ko) Bussen var full av turister i dag.Šiandien autobusas buvo pilnas turistų.	A2
kjent med	susipažinęs su, žinoti (ką) Er du kjent med reglene på arbeidsplassen?Ar susipažinęs su darbovietės taisyklėmis? 💡 «Kjent» turi tris dažnas konstrukcijas. «Kjent med» reiškia, kad ką nors žinote, «kjent for» reiškia garsus kuo nors, o «kjent her» reiškia, kad gerai žinote vietovę, pvz., «Unnskyld, er du kjent her?» (atsiprašau, ar žinai šią vietą?).	B1
kjent for	žinomas dėl, garsėjantis (kuo) Bergen er kjent for mye regn.Bergenas garsėja dideliu lietaus kiekiu.	B1
typisk for	būdingas (kam), tipiškas Brunost er typisk for Norge.Rudasis sūris būdingas Norvegijai. 💡 Apie žmogų galima sakyti tiesiog «typisk ham», pvz., «Typisk ham å komme for sent!» (jam būdinga vėluoti). Nesakykite «typisk av».	B1
opptatt av	rūpintis (kuo), domėtis (kuo) Mange unge er opptatt av klima og miljø.Daugeliui jaunų žmonių rūpi klimatas ir aplinka. 💡 Nepainiokite su «opptatt med», kuris reiškia užsiėmęs kuo nors. «Hun er opptatt av mat» reiškia, kad ją labai domina maistas, o «Hun er opptatt med maten» reiškia, kad ji kaip tik gamina valgį.	B1
avhengig av	priklausomas nuo På landet er mange avhengige av bil.Kaime daugelis priklauso nuo automobilio. 💡 Veiksmažodis yra «avhenge av», pvz., «Det avhenger av været» (tai priklauso nuo oro). Lietuviškas «priklausomas nuo» skatina sakyti «fra», bet teisingai yra «av».	B1
sjalu på	pavydus (kam) Storebroren er sjalu på den nye babyen.Vyresnysis brolis pavydi naujagimiui.	B1
misunnelig på	pavydėti (kam ko) Mange er misunnelige på hytta hans.Daugelis pavydi jam namelio. 💡 «Sjalu på» dažniausiai sakome apie meilę ir santykius, o «misunnelig på» apie tai, ką turi kiti, pvz., namelį, darbą ar naują automobilį. Abu jungiasi su «på».	B1
overrasket over	nustebęs (dėl ko) Jeg ble overrasket over prisen på kaffe.Nustebau dėl kavos kainos. 💡 Daug jausmų žodžių jungiasi su «over», kai nurodoma priežastis, pvz., «skuffet over» (nusivylęs kuo), «flau over» (susigėdęs dėl ko), «sjokkert over» ir «imponert over». Juos verta mokytis kartu.	B1
skuffet over	nusivylęs (kuo) Hun var skuffet over resultatet.Ji buvo nusivylusi rezultatu.	B1
bekymret for	susirūpinęs (dėl ko), nerimauti dėl Legen er bekymret for blodtrykket ditt.Gydytojas susirūpinęs dėl tavo kraujospūdžio. 💡 Galima išgirsti ir «bekymret over», ypač apie situaciją, pvz., «Forskerne er bekymret over utviklingen» (mokslininkai susirūpinę raida). Veiksmažodis yra «bekymre seg for». Nesakykite «bekymret om».	B1
ansvarlig for	atsakingas už Hvem er ansvarlig for nøklene til garasjen?Kas atsakingas už garažo raktus?	B1
nysgjerrig på	smalsus, įdomu (kas) Barna er nysgjerrige på alt nytt.Vaikams įdomu viskas, kas nauja.	B1
klar over	suvokiantis (ką), žinoti (apie ką) Er du klar over at butikken stenger klokka seks?Ar žinai, kad parduotuvė užsidaro šeštą? 💡 «Klar over» beveik visada vartojamas su «være» ir «bli», pvz., «Jeg ble klar over feilen for sent» (per vėlai supratau klaidą). «Klar for» ir «klar til» reiškia būti pasiruošusiam, o ne žinoti.	B1
irritert på	susierzinęs (ant ko) Naboen er irritert på hunden vår.Kaimynas pyksta ant mūsų šuns. 💡 «Irritert på» sakome daugiausia apie žmones ir gyvūnus, o «irritert over» tinka daiktui ar situacijai, pvz., «Hun er irritert over køen» (ją erzina eilė). Veiksmažodis yra «irritere seg over».	B1
takknemlig for	dėkingas už Vi er takknemlige for all hjelpen.Esame dėkingi už visą pagalbą.	B1
villig til	pasiruošęs, linkęs (ką daryti) Er du villig til å jobbe i helgene?Ar sutiktum dirbti savaitgaliais?	B1
forberedt på	pasiruošęs (kam) Vi er godt forberedt på en kald vinter.Esame gerai pasiruošę šaltai žiemai. 💡 Veiksmažodis yra «forberede seg på», pvz., «Hun forbereder seg på intervjuet» (ji ruošiasi pokalbiui). Lietuviškai sakome «pasiruošęs kam» be prielinksnio, o norvegiškai reikia «på».	B1
positiv til	palankus (kam), teigiamai vertinantis Sjefen er positiv til hjemmekontor.Viršininkas palankiai vertina darbą iš namų. 💡 Taip pat veikia «negativ til» ir «kritisk til», pvz., «Mange er kritiske til bompenger» (daugelis kritiškai vertina kelių mokesčius). Šie žodžiai nusako požiūrį, o požiūris norvegiškai dažnai jungiasi su «til».	B1
begeistret for	sužavėtas (kuo) Barna er helt begeistret for snøen.Vaikai visiškai sužavėti sniegu. 💡 Galima sakyti ir «begeistret over», ypač apie pasiekimą, pvz., «Læreren var begeistret over innsatsen» (mokytojas buvo sužavėtas pastangomis). «Begeistret for» geriausiai tinka, kai ką nors labai mėgstate.	B1
imponert over	sužavėtas, padarė įspūdį (kas) Jeg er imponert over norsken din!Tavo norvegų kalba man daro įspūdį! 💡 «Imponert av» taip pat teisinga, pvz., «Hun ble imponert av utsikten» (ją sužavėjo vaizdas). Daugelis «over» vartoja kalbėdami apie pasiekimą, o «av» apie tai, kas daro įspūdį.	B1
flau over	susigėdęs (dėl ko) Jeg ble flau over feilen min.Man buvo gėda dėl savo klaidos.	B1
trygg på	pasitikintis (kuo), tvirtas (kur) Etter kurset er jeg tryggere på norsken min.Po kursų labiau pasitikiu savo norvegų kalba. 💡 «Trygg på» reiškia, kad kuo nors pasitikite arba jaučiatės tikri, pvz., «Jeg er trygg på at vi valgte riktig» (esu tikras, kad pasirinkome teisingai). Vienas «trygg» reiškia saugus, pvz., «Barna er trygge i barnehagen» (vaikai darželyje saugūs).	B1
skadelig for	kenksmingas (kam) Røyking er skadelig for helsa.Rūkymas kenkia sveikatai.	B1
åpen for	atviras (kam) Jeg er åpen for nye ideer.Esu atviras naujoms idėjoms.	B1
ærlig mot	sąžiningas (su kuo), atviras (kam) Du må være ærlig mot legen din.Turi būti atviras su savo gydytoju. 💡 Daug būdvardžių apie tai, kaip elgiamės su kitais, jungiasi su «mot», pvz., «snill mot», «slem mot», «høflig mot» (mandagus su) ir «streng mot» (griežtas su). Nesakykite «ærlig med».	B1
trøtt av	pavargęs nuo, mieguistas nuo Jeg blir så trøtt av denne medisinen.Nuo šių vaistų man labai norisi miegoti. 💡 «Trøtt av» nurodo priežastį, o «trøtt etter» laiką po ko nors, pvz., «Jeg er trøtt etter jobben» (esu pavargęs po darbo). Abu teisingi, tik reikšmė šiek tiek skiriasi.	B1
kritisk til	kritiškas (kam), kritiškai vertinantis Mange er kritiske til de nye bompengene.Daugelis kritiškai vertina naujus kelių mokesčius.	B2
skyldig i	kaltas (dėl ko) Retten fant ham skyldig i tyveri.Teismas pripažino jį kaltu dėl vagystės. 💡 «Skyldig» gali reikšti ir būti skolingam, pvz., «Jeg er skyldig deg 200 kroner» (esu tau skolingas 200 kronų). Tada asmuo eina iškart po būdvardžio, be prielinksnio.	B2
rik på	turtingas (ko) Nordsjøen er rik på olje og gass.Šiaurės jūra turtinga naftos ir dujų.	B2
basert på	paremtas (kuo), sukurtas pagal Filmen er basert på en sann historie.Filmas sukurtas pagal tikrą istoriją.	B2
ivrig etter	trokštantis, labai norintis Hun er ivrig etter å lære norsk.Ji labai nori išmokti norvegų kalbą. 💡 «Ivrig etter» rodo, kad norite ką nors pasiekti ar gauti, o vienas «ivrig» apibūdina uolų žmogų, pvz., «en ivrig turgåer» (aistringas žygeivis). Šnekamojoje kalboje išgirsite ir «ivrig på».	B2
oppmerksom på	atkreipti dėmesį į Vær oppmerksom på at kontoret er stengt fredag.Atkreipk dėmesį, kad penktadienį biuras uždarytas. 💡 «Vær oppmerksom på at ...» yra pastovi formulė NAV, mokyklos ir savivaldybės laiškuose. Ji reiškia maždaug «atkreipkite dėmesį». «Gjøre noen oppmerksom på noe» reiškia atkreipti kieno nors dėmesį į ką nors.	B2

Praktikuokis

Pasirink tinkamą prielinksnį. Iš karto pamatysi atsakymą su garsu ir paaiškinimu.

Sønnen min er redd ___ store hunder.
Jeg ble flau ___ feilen min.
Er du ferdig ___ leksene dine?
Etter kurset er jeg tryggere ___ norsken min.
Datteren min er allergisk ___ nøtter.
Er du kjent ___ reglene på arbeidsplassen?
Han er forelsket ___ en jente fra klassen.
Jeg er helt enig ___ deg.
Hvem er ansvarlig ___ nøklene til garasjen?
Mange er kritiske ___ de nye bompengene.