Pretérito perfecto: har + participio
El perfecto se usa para algo que ha pasado cuando el momento exacto no importa, o cuando el resultado importa ahora.
Enseñamos bokmål, la forma escrita más usada en Noruega.
¿De qué se trata?
A veces hablamos de algo que ha pasado sin decir cuándo. Lo que importa es el resultado o la experiencia: «Har du vært i Tromsø?» (¿has estado en Tromsø?). No preguntamos la fecha, solo si lo has vivido. Para eso se usa el perfektum.
El perfektum se forma con «har» (haber) y el participio: «Jeg har spist» (he comido, ya terminé), «Hun har bodd i Norge i fem år» (lleva cinco años viviendo en Noruega, y sigue allí), «Vi har ikke sett filmen» (no hemos visto la película). En cuanto nombras un momento concreto del pasado, como «i går» (ayer) o «i 2022», cambias al preteritum: «Jeg spiste klokka tolv».
Se parece mucho al pretérito perfecto de España: «he comido» frente a «comí ayer». Si vienes de Latinoamérica, donde se usa más «comí», fíjate en que el noruego usa «har» con más frecuencia. Y ojo con «llevo tres años aquí» o «vivo aquí desde hace tres años»: en noruego es perfektum, «Jeg har bodd her i tre år». Lo oirás en entrevistas de trabajo («Jeg har jobbet som kokk», he trabajado de cocinero), en NAV y en charlas: «Har du hørt om …?».
Reglas
- Forma: har + participio: Jeg har spist (He comido).
- Participios: jobbet, spist, prøvd, bodd. Verbos fuertes: gått, vært, hatt, sett, skrevet.
- Perfecto: Jeg har bodd i Norge i tre år (Llevo tres años viviendo en Noruega – y sigo aquí). En español se dice «llevo… viviendo» o «vivo desde hace», en noruego se usa el perfecto.
- Con un momento concreto del pasado se usa el preteritum, como el indefinido español: Jeg flyttet hit i 2022 (Me mudé aquí en 2022). No: Jeg har flyttet hit i 2022.
- Ikke va detrás de har: Jeg har ikke sett filmen.
Ejemplos
- Har du vært i Bergen?¿Has estado en Bergen?
- Jeg har glemt nøklene mine.He olvidado mis llaves.
- Vi har bodd her i fem år.Llevamos cinco años viviendo aquí.
- Har du betalt strømregningen?¿Has pagado la factura de la luz?
- Jeg har aldri vært på Lofoten.Nunca he estado en las Lofoten.
- Hun har jobbet på Rema 1000 siden i fjor.Trabaja en Rema 1000 desde el año pasado.
- Vi har ikke fått svar fra barnehagen ennå.Todavía no hemos recibido respuesta de la guardería.