Gdzie to jest? Naucz się i, på, under, over, ved, hos, foran, bak i mellom z ilustracją, przykładami z życia i ćwiczeniem.
Przyimek miejsca to krótkie słowo, które mówi, gdzie coś się znajduje. Odpowiada na pytanie «Gdzie to jest?». Klucze nie leżą po prostu «stół», tylko na stole, pod stołem albo obok stołu.
Po norwesku przyimek stoi przed rzeczownikiem, a rzeczownik się nie zmienia, jak w «i skapet» (w szafce), «på hylla» (na półce) i «under senga» (pod łóżkiem). Najważniejsze są i oraz på. I mówi, że coś jest w środku, på, że leży na powierzchni. Przy osobach używasz hos, jak w «Jeg er hos legen» (jestem u lekarza).
Po polsku przyimek zawsze ciągnie za sobą przypadek, na przykład w szafie (miejscownik), pod łóżkiem (narzędnik), obok stołu (dopełniacz). W norweskim przypadków nie ma, więc żadnych końcówek nie musisz pamiętać. Za to po przyimku prawie zawsze stoi forma określona, jak «på bordet» czy «i skapet». Tego po polsku nie ma, więc łatwo o tym zapomnieć. Uważaj też na w i na, bo nie pokrywają się z i oraz på. Mówimy «w pracy», a Norweg «på jobb». Za to «u lekarza» to dokładnie «hos legen».
Te słowa przydadzą ci się codziennie, gdy szukasz czegoś w domu, pytasz o drogę do apteki albo przedszkole dzwoni z pytaniem, gdzie stoi wózek. Wtedy odpowiesz «Vogna står utenfor døra, ved siden av sykkelen» (wózek stoi przed drzwiami, obok roweru).
I stosujesz, gdy coś jest wewnątrz czegoś, co ma ściany lub brzegi: pokoju, szafki, pudełka, miasta, kraju. Przeciwieństwem jest på, czyli na powierzchni.
På stosujesz, gdy coś leży lub wisi na powierzchni: stole, podłodze, dachu, ścianie. På łączy się też z wieloma miejscami i instytucjami: på jobb (w pracy), på skolen (w szkole), på butikken (w sklepie), på sykehuset (w szpitalu).
Under znaczy niżej niż coś, często dokładnie pod tym. Przeciwieństwem jest over. Under może też znaczyć «mniej niż»: under null grader (poniżej zera).
Over znaczy wyżej niż coś, bez dotykania. Lampa wisi nad stołem (over), ale książka leży na stole (på).
Ved znaczy tuż przy czymś, często czymś dużym albo nieruchomym: oknie, drzwiach, stole, morzu. Przy osobach nie używasz ved, tylko hos.
Hos używasz tylko przy osobach albo przy kimś, kto ma gabinet czy salon: hos legen (u lekarza), hos frisøren (u fryzjera), hos mormor (u babci). Kiedy dopiero tam idziesz, mówisz til: «Jeg skal til legen» (idę do lekarza), ale «Jeg er hos legen» (jestem u lekarza).
Foran znaczy z przodu czegoś. Przeciwieństwem jest bak. «Vi møtes foran inngangen» (spotkajmy się przed wejściem) to klasyczne umówienie się.
Bak znaczy z tyłu czegoś. Usłyszysz też bakom, które znaczy to samo.
Ved siden av znaczy tuż obok czegoś, po lewej albo po prawej. To trzy słowa, ale używasz ich jak jednego.
Mellom znaczy, że po obu stronach czegoś coś jest. Zwykle wymieniasz obie rzeczy: mellom banken og apoteket (między bankiem a apteką).
Nær znaczy niedaleko od czegoś. Na co dzień wiele osób mówi też i nærheten av (w pobliżu): «Bor du i nærheten av skolen?» (Mieszkasz w pobliżu szkoły?)
Utenfor znaczy na zewnątrz czegoś: przed drzwiami, przed sklepem. Może też znaczyć kawałek za miastem: utenfor Bergen (pod Bergen).
Innenfor znaczy po wewnętrznej stronie granicy, drzwi albo jakiegoś obszaru. To przeciwieństwo utenfor.
Overfor znaczy po drugiej stronie, twarzą do czegoś. Często słychać «rett overfor» (dokładnie naprzeciwko): apteka jest tuż naprzeciwko dworca.
Po polsku nie ma rodzajników, więc łatwo zgubić formę określoną. «✗ Boka ligger på bord» «✓ Boka ligger på bordet».
«Nad morzem» to nie «over sjøen». Over znaczy dosłownie wyżej, w powietrzu. «✗ Hytta ligger over sjøen» «✓ Hytta ligger ved sjøen».
Tak samo «pod Oslo» (niedaleko miasta) to nie under. «✗ Vi bor under Oslo» «✓ Vi bor utenfor Oslo».
U lekarza to hos, a do lekarza to til. «✗ Jeg er til legen» «✓ Jeg er hos legen».
Wybierz właściwy przyimek. Od razu zobaczysz odpowiedź z nagraniem i wyjaśnieniem.
Katten ligger ___ senga.
Katten ligger under senga.
Kot leży pod łóżkiem.
💡 Kot jest niżej niż łóżko, dokładnie pod nim.
Jeg er ___ tannlegen nå.
Jeg er hos tannlegen nå.
Jestem teraz u dentysty.
💡 Jesteś u osoby, a «er» oznacza miejsce, nie kierunek.
Hun bor ___ Stavanger.
Hun bor i Stavanger.
Ona mieszka w Stavanger.
💡 Większość miast łączy się z i, Stavanger też.
Bildet henger ___ veggen.
Bildet henger på veggen.
Obraz wisi na ścianie.
💡 Ściana to powierzchnia, a to, co na niej wisi, łączy się z på.
Vi møtes ___ inngangen klokka fem.
Vi møtes foran inngangen klokka fem.
Spotykamy się przed wejściem o piątej.
💡 Foran dotyczy miejsca, a før czasu.
Lampa henger ___ spisebordet.
Lampa henger over spisebordet.
Lampa wisi nad stołem w jadalni.
💡 Lampa jest wyżej niż stół i go nie dotyka.
Apoteket ligger ___ banken og Kiwi.
Apoteket ligger mellom banken og Kiwi.
Apteka jest między bankiem a Kiwi.
💡 Po obu stronach stoi jakiś budynek, więc używasz mellom.
Hytta vår ligger ___ sjøen.
Hytta vår ligger ved sjøen.
Nasz domek stoi nad morzem.
💡 Ved znaczy tuż przy czymś dużym, jak morze, a hos dotyczy tylko osób.
Hun satt ___ meg på toget, og vi pratet hele veien.
Hun satt overfor meg på toget, og vi pratet hele veien.
W pociągu siedziała naprzeciwko mnie i gadaliśmy całą drogę.
💡 Overfor znaczy po drugiej stronie, twarzą do ciebie.
Kan jeg sitte ___ deg?
Kan jeg sitte ved siden av deg?
Mogę usiąść obok ciebie?
💡 Ved siden av znaczy tuż obok, a mellom wymaga dwóch rzeczy.
Czasowniki z przyimkami → · Przymiotniki z przyimkami → · Czasowniki z partykułą →
PL
Norsk
English
Lietuvių
Latviešu
Українська
Deutsch
Română
Español