Stopniowanie przymiotników
Stopień wyższy i najwyższy służą do porównywania: stor – større – størst.
Uczymy bokmål, najczęściej używanej odmiany pisanego norweskiego.
O co tu chodzi?
Porównywanie to mówienie, że coś ma jakiejś cechy więcej albo mniej niż coś innego: to mieszkanie jest tańsze, tamten autobus jest szybszy, to najlepsza kawa w mieście. Każdy język tego potrzebuje, bo codzienne życie to ciągłe wybieranie.
Większość norweskich przymiotników dostaje -ere i -est: «billig, billigere, billigst» (tani, tańszy, najtańszy). Długie słowa używają mer i mest: «mer praktisk» (bardziej praktyczny). «Niż» to enn: «Oslo er større enn Bergen» (Oslo jest większe niż Bergen), a «tak samo ... jak» to like ... som: «Hun er like høy som meg» (jest tak samo wysoka jak ja). Kilka form jest nieregularnych, na przykład «god, bedre, best» i «stor, større, størst».
Polakowi ta logika jest znana: tani, tańszy, najtańszy, a przy długich słowach bardziej i najbardziej. Nawet dobry, lepszy, najlepszy jest nieregularny tak jak «god, bedre, best». Różnica jest w budowie: po polsku stopień najwyższy tworzy przedrostek naj-, po norwesku końcówka -st. Uważaj też na «niż», to zawsze enn, nigdy som. Porównujesz cały czas: ceny w sklepie («Denne er billigere», ten jest tańszy), pogodę na północy («Det er kaldere i Tromsø») albo dwa mieszkania na Finn.no.
Zasady
- Regularnie: -ere, -est: billig – billigere – billigst (tani – tańszy – najtańszy).
- Nieregularnie: god – bedre – best, stor – større – størst, liten – mindre – minst, gammel – eldre – eldst, mange – flere – flest.
- Długie słowa i słowa na -sk: mer/mest – mer praktisk (bardziej praktyczny), mest interessant.
- Porównanie: enn (niż) – Oslo er større enn Bergen. Like … som (tak … jak): Hun er like høy som meg.
- Komparatyw się nie odmienia: en større bil, et større hus, større biler – prościej niż po polsku!
Przykłady
- Toget er raskere enn bussen.Pociąg jest szybszy niż autobus.
- Dette er den beste pizzaen i byen.To najlepsza pizza w mieście.
- Broren min er to år eldre enn meg.Mój brat jest o dwa lata starszy ode mnie.
- Norsk er ikke like vanskelig som du tror.Norweski nie jest tak trudny, jak myślisz.
- Melk er billigere på Kiwi enn på Meny.Mleko jest tańsze w Kiwi niż w Meny.
- I dag er det kaldere enn i går.Dziś jest zimniej niż wczoraj.
- Den nye leiligheten er mindre, men mye lysere.Nowe mieszkanie jest mniejsze, ale dużo jaśniejsze.
- Hvem er eldst av dere tre?Kto z was trojga jest najstarszy?