Czasowniki w czasie teraźniejszym
Dobra wiadomość: norweskie czasowniki mają tę samą formę dla każdej osoby.
Uczymy bokmål, najczęściej używanej odmiany pisanego norweskiego.
O co tu chodzi?
Czasownik mówi, co ktoś robi albo co się dzieje: jeść, pracować, spać. Czas teraźniejszy (presens) to forma na teraz, na zwyczaje, a często też na przyszłość: «Jeg jobber nå» (pracuję teraz), «Jeg jobber hver dag» (pracuję codziennie), «Jeg jobber i morgen» (jutro pracuję).
W norweskim czas teraźniejszy jest bardzo prosty. Większość czasowników dostaje tylko -r: «å snakke» (mówić) – «jeg snakker» (mówię). Forma jest taka sama dla każdej osoby: «jeg snakker, du snakker, de snakker». Kilka ważnych czasowników jest nieregularnych, np. «å være» – «er» (być) i «å ha» – «har» (mieć).
W polskim odmieniasz czasownik przez osoby: mówię, mówisz, mówi, mówimy… Dlatego często opuszczasz zaimek – końcówka wystarcza. W norweskim jest odwrotnie: forma się nie zmienia, więc zaimek jest obowiązkowy. Nie mów samego «Snakker norsk», tylko «Jeg snakker norsk». Jedna forma na wszystko – to naprawdę duża ulga.
Zasady
- Większość czasowników dodaje -r do bezokolicznika: å snakke → snakker (mówić).
- Jeg snakker, du snakker, hun snakker, vi snakker – zawsze tak samo, bez odmiany przez osoby jak w polskim.
- Ważne czasowniki nieregularne: å være → er (być), å ha → har (mieć), å gjøre → gjør (robić), å si → sier (mówić).
Przykłady
- Jeg snakker litt norsk.Mówię trochę po norwesku.
- Vi jobber i Oslo.Pracujemy w Oslo.
- Hun er lærer.Ona jest nauczycielką.
- Bussen går klokka halv åtte.Autobus odjeżdża o wpół do ósmej.
- Hva gjør du i helgen? – Vi drar på hytta.Co robisz w weekend? – Jedziemy do domku.
- Mamma henter barna i barnehagen hver dag.Mama codziennie odbiera dzieci z przedszkola.
- Jeg har vondt i hodet og ringer legen.Boli mnie głowa i dzwonię do lekarza.
- Ahmed bor i Drammen og jobber på et lager.Ahmed mieszka w Drammen i pracuje w magazynie.