Rzeczowniki: rodzaj i rodzajniki

O co tu chodzi?

Rzeczownik to słowo, które nazywa rzecz, osobę, zwierzę albo pojęcie: samochód, nauczyciel, kot, miłość. W norweskim każdy rzeczownik ma rodzaj, a rodzaj decyduje o krótkim słówku przed nim: «en bil» (samochód), «ei jente» (dziewczyna), «et hus» (dom).

Norweskie rzeczowniki mają dwie ważne formy. Formy nieokreślonej («ubestemt form») używasz, gdy rzecz jest nowa w rozmowie, nieznana albo «jakakolwiek»: «en bil» – jakiś samochód. Formy określonej («bestemt form») używasz, gdy obaj wiecie, o którą rzecz chodzi: była już wspomniana, jest jedyna albo wynika to z sytuacji: «bilen» – ten samochód. Mała historyjka: «Jeg kjøpte en bil i går. Bilen er rød.» (Kupiłem wczoraj samochód. Ten samochód jest czerwony.) Najpierw samochód jest dla słuchacza nowy, więc «en bil». Potem już wiadomo, o który chodzi, więc «bilen».

W polskim nie ma przedimków, więc ta różnica jest dla ciebie zupełnie nowa. Polski pokazuje to inaczej: przez kontekst, szyk zdania («Samochód stoi przed domem» kontra «Przed domem stoi samochód») albo słowa takie jak «ten», «ta», «jakiś». Norweski musi to pokazać zawsze, przy każdym rzeczowniku. Formę określoną tworzy się końcówką: «bilen», «jenta», «huset». Używa się jej też dla rzeczy jedynych: «Sola skinner» (słońce świeci).

Ucz się każdego słowa z en, ei albo et i za każdym razem zadaj sobie pytanie: czy ta rzecz jest nowa, czy już wiemy, o którą chodzi? Jeśli po polsku pasowałoby «ten/ta», w norweskim prawie zawsze potrzebujesz formy określonej.