Liczba mnoga rzeczowników
Większość słów dostaje -er i -ene, ale niektóre żyją własnym życiem.
Uczymy bokmål, najczęściej używanej odmiany pisanego norweskiego.
O co tu chodzi?
Liczba mnoga oznacza więcej niż jeden: jeden samochód, dwa samochody. Potrzebujesz jej ciągle, gdy mówisz o rzeczach, które masz, kupujesz albo widzisz.
Norweskie rzeczowniki mają dwie formy liczby mnogiej. Nieokreślonej używasz o rzeczach ogólnie albo nowych: «biler» (samochody). Określonej – o konkretnych rzeczach, o których już wiemy: «bilene» (te samochody). Główna zasada to -er i -ene: «en bil – biler – bilene». Niektóre słowa są inne: krótkie słowa et nie mają końcówki, «et hus – to hus» (dwa domy), a niektóre zmieniają samogłoskę, «en mann – menn» (mężczyzna – mężczyźni).
W polskim liczba mnoga ma wiele końcówek (-y, -i, -e, -owie) i zmienia się jeszcze przez przypadki. W norweskim są właściwie dwie formy i nic więcej. Nowe jest to, że trzeba wybrać, czy mówisz o samochodach w ogóle (biler), czy o tych konkretnych (bilene). Przy słowie «te» po polsku – bierz formę na -ene.
Zasady
- Główna zasada: liczba mnoga nieokreślona -er, określona -ene.
- en bil – bilen – biler – bilene (samochód) | ei jente – jenta – jenter – jentene (dziewczyna) | et hus – huset – hus – husene (dom)
- Słowa na -e dostają tylko -r: et eple – epler – eplene (jabłko).
- Jednosylabowe słowa et nie mają końcówki w l.mn. nieokreślonej: et hus – to hus, et barn – to barn, et år – mange år.
- Słowa na -er (osoby): en lærer – lærere – lærerne (nauczyciel), en baker – bakere – bakerne.
- Słowa na -el i -er często tracą -e: en sykkel – sykler – syklene (rower), en vinter – vintrer.
- Zmiana samogłoski: en mann – menn – mennene, ei bok – bøker – bøkene (książka), en bror – brødre (brat), en fot – føtter (stopa), en natt – netter (noc).
- Całkiem nieregularne: et øye – øyne – øynene (oko), et barn – barn – barna (dziecko), en far – fedre, en mor – mødre.
- Słowa et mogą mieć -a w l.mn. określonej: barna, husa. Barnene też jest poprawne, ale barna jest najczęstsze.
- Typowy błąd Polaków: brak liczby mnogiej po liczebnikach, bo w polskim 'pięć samochodów' brzmi inaczej. W norweskim zawsze: fem biler, mange bøker. Przymiotnik dostaje -e: store biler.
Przykłady
- Vi har to barn og tre katter.Mamy dwoje dzieci i trzy koty.
- Barna leker ute.Dzieci bawią się na dworze.
- Mennene står ved bussen.Mężczyźni stoją przy autobusie.
- Jeg har lest alle bøkene.Przeczytałem wszystkie książki.
- Hun har blå øyne.Ona ma niebieskie oczy.
- Lærerne på skolen er hyggelige.Nauczyciele w szkole są mili.
- Syklene står i garasjen.Rowery stoją w garażu.